W latach 90. nastąpił ich prawdziwy wysyp. Polacy zapragnęli dostępu do kultury masowej. Na każdym osiedlu powstawał przynajmniej jeden punkt, w którym Kowalski mógł pożyczyć film, który raptem pół roku wcześniej był na afiszach. Jednak złote lata się skończyły. Rozwój telewizji kablowych i platform cyfrowych, które oferują kanały filmowe, a przede wszystkim szybkie łącza internetowe i piractwo komputerowe sprawiły, że walka o klienta nie jest już taka prosta.

- Jeżeli chodzi o sieci wypożyczalni, kondycja jest dobra, a nawet bardzo dobra. Oczywiście widzimy skutki różnych działań typu piractwo komputerowe, wpływ ze strony platform cyfrowych i telewizji kablowych, które zabierają czas wolny przeznaczony na oglądanie filmów - mówi Jacek Wiecki, prezes Beverly Hills Video.

Również według Anna Zajęckiej, z sieci wypożyczalni Video – Max, jest to wciąż dobry interes.
- Na rynku pozostała dosyć duża grupa konsumentów ceniących wysoką jakość. Klienci, którzy posiadają wysokiej jakości sprzęt i nie są zainteresowani nielegalnymi źródłami pozyskiwania filmów - dodaje Anna Zajęcka.

Duże sieci cały czas otwierają nowe punkty. Co innego małe wypożyczalnie. - Z tego co widzimy, one znikają z rynku. Nie są w stanie poradzić sobie z konkurencją - twierdzi Jacek Wiecki.
I, jak uważa prezes Beverly Hills Video, nie oferują tego, co klient wymaga. A dla klienta liczy się przede wszystkim lokalizacja - blisko miejsca zamieszkania lub pracy, koniecznie z dobrym dojazdem i parkingiem oraz szeroka oferta produktowa.
Jeżeli raz, dwa, trzy razy klient nie może wypożyczyć filmu, który chciałby obejrzeć, więcej do takiego punktu nie przyjdzie.

Płyta z prawami do wypożyczalnia jest ok. 3-4 razy droższa niż płyta bez praw do wypożyczania. Małe wypożyczalnie wpadły w pułapkę ograniczania kosztów. Działa to mniej więcej tak: Gdy przychody zaczynają maleć, mniej jest pieniędzy na zakup nowych filmów. Liczba kopii i tytułów spada, a co za tym idzie - spadają przychody. Na polskim rynku dominuje czterech-pięciu dystrybutorów. Małe wypożyczalnie nie są dla nich partnerami - trudniej im negocjować ceny.
- To jest staczanie się po równi pochyłej - dodaje Jacek Wiecki.

I w ten sposób, po licznych punktach otwieranych nawet w kwiaciarniach nie ma już śladu. W wielu mniejszych miastach nie ma już żadnej wypożyczalni.
- Gdy weszły płyty DVD, a ludzie zostali podłączeni do Internetu wszystkie wypożyczalnie w mojej miejscowości padły - potwierdza pani Basia.

Prezes Beverly Hills Video zwraca również uwagę na jeszcze jeden aspekt prowadzenia takiego biznesu: podatki.
- Wypożyczalnie wideo jako jedyne miejsca umożliwiające dostęp do kultury filmowej są traktowane po macoszemu przez polskie prawo podatkowe. Nasi klienci płacą 22 proc. VAT. Wszędzie indziej można obejrzeć film obłożony 7-proc. VAT-em - opisuje Jacek Wiecki. Według niego branża jest traktowana nie jako miejsca kultury, ale jak wypożyczalnie sprzętu domowego. - Nawet abonament za kanały filmowe ma 7 proc. VAT - podkreśla.

Rynek nienasycony

Kryzys miał niewielki wpływ na branżę.
- Owszem, odczuliśmy jego wpływ. Jednak nie na wynikach, a przede wszystkim na odłożeniu inwestycji w czasie - potwierdza prezes Beverly Hills Video.

Według przedstawicieli branży rynek nie jest nasycony. Jest jeszcze dość sporo miejsc w Polsce, w których można otwierać wypożyczalnie płyt DVD, Blue Ray i prowadzić taki lokal zyskownie.
- Myślę że rynek jest dość obszerny i wystarczy miejsca dla nas wszystkich - twierdzi Anna Zajęcka.

Tylko jak to zrobić, żeby zarobić?
Wypożyczalnia jest usługą lokalną. Wszystko zależy od charakteru danego miasta, zamożności mieszkańców, lokalizacji, itd.
- Trzy czwarte naszych klientów to mężczyźni w wieku 19 - 45 lat, którzy zarabiają powyżej przeciętnej - opisuje Jacek Wiecki.

Otwarcie jednej placówki to minimum 100 tysięcy, w zależności od wielkości lokalu trzeba się liczyć z wydatkami nawet rzędu 200 tysięcy. Koszty trzeba pomnożyć przez liczbę oddziałów. Założenie całej sieci zajmie przynajmniej kilka lat.
- Trzeba zainwestować grube pieniądze. Dopiero mając sieć, można być dobrym partnerem dla dystrybutorów i negocjować lepsze warunki - mówi Jacek Wiecki.