Zyskają innowatorzy

Uprawnienia uzyskane z obcięcia niektórym liczby bezpłatnych uprawnień stanowiących krajową rezerwę trafiłyby więc do oczekujących w kolejce podmiotów. Dotyczy to przede wszystkim tych, którzy otworzyli nowe instalacje objęte systemem handlu uprawnieniami do emisji. Skorzystaliby również ci, co inwestują w proekologiczne rozwiązania. W krajowej rezerwie już od dawna brakuje wolnych do przyznania rezerw. Podmioty, które dzisiaj wnioskują o przydział dla nowych instalacji odchodzą więc z kwitkiem. Póki resort środowiska nie wprowadzi zmian nie będą mieć możliwości otrzymania nowych bezpłatnych limitów na emisję CO2.

- To że ministerstwo chciało w nowym rozporządzeniu dostosować się do danych historycznych emisji CO2 przez producentów jest całkowicie zrozumiałe. Na ich podstawie można lepiej oszacować ich rzeczywiste zapotrzebowanie na uprawnienia. Zabrane niektórym pieniądze mogłyby trafić na nowe instalacje, ale nie ma żadnej pewności. Nowe założenia KPRU w sumie pozytywnie wpłynęłyby na rynek – twierdzi Ryszard Pazdan.

Należy podkreślić, że wielkość korekty określająca przydział uprawnień do emisji w 2012 r. została opracowana na podstawie indywidualnych analiz dla każdego przedsiębiorstwa.

Kto za, kto przeciw?

Szacuje się, że obecnie ok. 30 instalacji czeka na przydziały z krajowej rezerwy. Liczba tych podmiotów będzie się zwiększać w związku z oddawaniem do eksploatacji nowych jednostek. Jak się dowiedzieliśmy, są to miedzy innymi instalacje należącego do GDF SUEZ, Vattenfall czy PGE. W przypadku tej ostatniej spółki, nowy przydział uprawnień był o tyle ważny, że największy koncern energetyczny w Polsce wyemitował do końca września 2011 roku o 2,2 mln ton (5,3 proc.) więcej dwutlenku węgla niż jeszcze w roku 2010. Może go to kosztować nawet 100 milionów złotych.

Wyższe emisje wynikają z uruchomienia w tym roku nowego bloku w Elektrowni Bełchatów, na który spółka nie posiada uprawnień do emisji. W obecnej sytuacji prawnej nie dostanie ich również z krajowej rezerwy, bo w tej po prostu brakuje wolnych praw do bezpłatnej emisji. Maciej Wiśniewski, prezes firmy doradczej Consus, stwierdził w wywiadzie dla "Rzeczpospolitej", że „gdyby wszedł w życie nowy Krajowy Plan Rozdziału Uprawnień, PGE powinno dostać prawa dla swojego nowego bloku w Bełchatowie”.

Nowym projektem Ministerstwa Środowiska czuli się pokrzywdzeni przedstawiciele firm, dla których przewidziano obcięcie limitów CO2 na 2012 rok. Wśród nich znalazł się najprawdopodobniej m.in. Tauron. Przeciwnicy nowego rozporządzenia podnosili argument, że zmiana rozporządzenia jest niezgodna z prawem UE, gdyż zakłócona zostanie przejrzystość rynku. Jego przedstawiciele uważają, że korekta ex-post (po fakcie) naruszałaby zasadę praw nabytych przez przedsiębiorstwa. Firma na nowych limitach straciłaby ok. 750 tys. ton emisji CO2, co oznacza stratę rzędu ok. 30 mln złotych.

Jak się okazuje, z racji tego, że zmiana miała dotyczyć jedynie uprawnień na ostatni rok okresu rozliczeniowego w perspektywie na lata 2008-2012, a uprawnienia te nie zostały jeszcze wydane na rachunek prowadzącego instalację, nie naruszyłyby to prawa. Żadne limity przyznane na lata 2008-2011 nie zostałyby cofnięte.

Unia Europejska uznaje bowiem, że korekta po fakcie jest możliwa, jeśli istnieją aktualniejsze dane dotyczące rzeczywistej emisji. Warto dodać, że Komisja Europejska sama dostrzega wadę systemu i już zapowiada wprowadzenie niezbędnych zmian. W 2013 roku aktualne KPRU zostanie zastąpione stopniowo rosnącym obowiązkiem zakupu uprawnień do emisji na aukcjach.

Czasu wiele nie było

Rozporządzenie miało wejść w życie na początku 2012 roku – w związku z tym, z uwagi na potencjalnie długotrwałą procedurę technicznych modyfikacji w rejestrze unijnym przeprowadzanych przez KE, a wynikających ze zmiany rozporządzenia, konieczne byłoby przyjęcie dokumentu przez Radę Ministrów najpóźniej w drugiej połowie grudnia br.