Obecnie posłowie są zobowiązani do ujawniania swojego oświadczenia majątkowego. Na stronach sejmowych znajdziemy informacje na temat ich wykształcenia, ukończonych szkół, stanu cywilnego oraz pełny wykaz biur poselskich i współpracowników, rejestr korzyści majątkowych oraz statystyki dotyczące aktywności poselskiej. Obok tych informacji ma znaleźć się CV z opisem przebiegu kariery zawodowej posłów. - Chcemy, żeby te informacje były jawne i nikt nie musiał się niczego domyślać – podkreśla Witek. Jak sobie wyobraża swój pomysł w praktyce? - Na stronie sejmowej każdego posła znajdzie się ikonka z linkiem do życiorysu – mówi.

Przed konfliktem interesów w sejmie chronią już – przynajmniej teoretycznie – Zasady Etyki Poselskiej. W art. 4 uchwały z 17 lipca 1998 r. sformułowana jest zasada jawności, która brzmi: „Poseł przy podejmowaniu decyzji powinien w możliwie najszerszym zakresie postępować w sposób dostępny dla opinii publicznej. Powinien ujawniać związek interesu osobistego z decyzją w podjęciu której uczestniczy”. Jednak, jak przyznaje Witek, uchwalone ponad dziesięć lat temu zasady zostały zapomniane. Komisja zaś zajęła się niemal wyłącznie karaniem posłów za nieparlamentarne wypowiedzi.

O tym, że istnieje konieczność przygotowania instrukcji unikania konfliktu interesów, Komisja przekonała się, kiedy w kwietniu media nagłośniły sprawę Longina Komołowskiego. Były wicepremier w rządzie Jerzego Buzka pracował jako doradca w koncernie zbrojeniowym Bumar, a jako poseł w komisji obrony lobbował w interesie tej firmy. W tym samym miesiącu doszło do ujawnienia sprawy senatora Tomasza Misiaka, który pracował w komisji nad specustawą stoczniową, a potem jego firma Work Service podpisała umowę na szkolenie zwalnianych z pracy stoczniowców. O pomoc Komisja zwróciła się do etyków, prof. Jacka Hołówki z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego i prof. dr hab. Andrzeja Szostka z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

- Ponieważ pojawiły się takie sytuacje, powstało pytanie, w jaki sposób poseł mógłby tego konfliktu interesów uniknąć. Doszliśmy do wniosku, że potrzebne są wytyczne wskazujące konkretne zasady, którymi powinni kierować się parlamentarzyści. Teraz jest zbyt wiele niejasności w tej kwestii – mówi w rozmowie z WP Witek.

Jak dodaje, posłowie coraz częściej mają wątpliwości, czy przedstawiciele konkretnych zawodów mogą pracować w komisjach branżowych i czy np. lekarz biorący udział w pracach Komisji Zdrowia nie zostanie oskarżony o konflikt interesów. – To byłoby nierozsądne, nie chcemy zakazywać takim osobom pracy w komisjach. Chodzi nam tylko o to, by zapobiec takim sytuacjom, kiedy biorą udział w podejmowaniu decyzji, które mają wpływ na firmę, z którą są związani – podkreśla Witek. Warto zauważyć, że lekarz pediatra, na przykład, zasiada obecnie w komisji hazardowej. Co w tego typu sytuacjach? Czy poseł, który z zawodu jest np. weterynarzem i zasiada w komisji ds. nacisków, musi ujawniać swoje doświadczenie zawodowe dotyczące leczenia zwierząt? – W takim wypadku konflikt interesów na pewno nie grozi, ale obywatele mają prawo znać takie informacje – uważa Witek.