Dużo dobrych chęci

Robert Stelmaszczyk z RWE Stoen Operator podkreśla, że wdrażanie elementów inteligentnych sieci i np. modernizacja istniejących sieci to są zadania niezależne. Inteligentne elementy w sieci nie zastąpią samej sieci.

Sama chęć do wprowadzania inteligentnych sieci nie wystarczy, aby to było możliwe, musi zostać spełnionych kilka warunków technicznych.
- Podstawą do wprowadzenia inteligentnych sieci jest wdrożenie inteligentnych liczników i zaawansowanych rozwiązań monitorujących stan sieci elektroenergetycznych. Dopóki nie będzie inteligentnych liczników, a w tej chwili żaden dystrybutor energii na szeroką skalę ich nie wdrożył, to jeden z podstawowych elementów inteligentnych sieci nie będzie istniał - podkreśla Wojciech Kuśnierek, menedżer z firmy doradczej Accenture.

Jego zdaniem, obecnie ze strony URE nie ma żadnych zachęt, lecz raczej wizja przymusu, w stosunku do dystrybutorów i sprzedawców, aby wprowadzali inteligentne rozwiązania. To wszystko oznacza, że w krótkim czasie wprowadzenie elementów inteligentnych sieci w Polsce nie jest możliwe.

Jak dodaje Wojciech Kuśnierek, ważną przeszkodą w Polsce jest także brak standardów inteligentnych liczników. Możliwe, że URE pokaże kierunek rozwoju i wtedy dystrybutorzy spróbują wypracować takie standardy.

- Główną przeszkodą na pewno będą koszty wymiany liczników - przypuszcza Michał Szopski, business development manager w Alcatel-Lucent Polska. - Dlatego jednym z podstawowych jest pytanie o model własności licznika pomiarowego z punktu widzenia szybkiej możliwości zmiany dostawcy. Wydaje się to istotnym warunkiem uruchomienia konkurencyjnego rynku i wdrażania omawianych rozwiązań w celu szybkiej analizy potrzeb klienta i stanu własnej sieci usługowej dostawców.

Przynajmniej początkowo, inteligentne rozwiązania sieciowe będą się cieszyły zainteresowaniem tylko części odbiorców.

W pierwszej kolejności zdalnym pomiarem zainteresowani będą przemysłowi odbiorcy energii oraz spółki obrotu.
- Jeżeli zada się wprost pytanie odbiorcy domowemu, czy chciałby zapłacić np. 150 zł mniej w ciągu roku za energię, najprawdopodobniej odpowiedź będzie twierdząca. Jeżeli postawi się pytanie: czy zgodzi się zapłacić 5 zł miesięcznie, aby znać swoje aktualne obciążenie i dostosowywać je do zmiennej ceny energii, większość odbiorców domowych się nie zgodzi. Zainteresowanie zdalnym odczytem przejawiają deweloperzy, którzy posiadają w swojej ofercie apartamenty o wysokim standardzie oraz inwestorzy prywatni posiadający mieszkania na wynajem - mówi prezes RWE Stoen Operator.

Zdaniem Kuśnierka, może dojść do sytuacji, że elementy inteligentnych sieci będą się rozwijały u odbiorców przemysłowych, ale nie u odbiorców indywidualnych. Większość krajowych odbiorców instytucjonalnych już posiada zainstalowane liczniki z możliwością zdalnego odczytu, ponieważ było to niezbędne dla dystrybutorów i sprzedawców.

Z doświadczenia firmy Accenture wynika, że uruchomienie inteligentnych sieci z reguły powiązane jest z potrzebami miast. Tam elementy inteligentnych sieci wprowadzane są najczęściej we współpracy z dystrybutorami przy wsparciu urzędów regulacyjnych. Inteligentne sieci umożliwiają podtrzymanie napięcia w przypadku awarii sieci i zmniejszają ryzyko blackoutu. Obecnie nowoczesne systemy pomiarowe w elektroenergetyce wprowadzają przedsiębiorcy, niektóre gminy (Częstochowa, Niepołomice). Interesujące są również projekty w gazownictwie (Podkarpacie), sektorze wodociągowym (Wałbrzych), ciepłownictwie (Warszawa).

Po pierwsze edukacja

Aby inteligentne sieci cieszyły się zainteresowaniem możliwie jak największej liczby odbiorców ze wszystkich grup, potrzebne są - jak podkreślają specjaliści z Alcatel-Lucent - edukacja konsumentów, zachęty dla konsumentów oraz zarządzanie konsumentami.

- Rola edukacyjna w pierwszym etapie powinna należeć do urzędów centralnych, aby uświadomić odbiorcom usług potencjalne korzyści wynikające z konieczności zastosowania Smart Meteringu dla nich samych (kontrola zużycia i wynikające z tego oszczędności finansowe) i społeczne (oszczędność źródeł nieodnawialnych i zmniejszenie emisji zanieczyszczeń) - wskazuje Michał Szopski z Alcatel-Lucent Polska. W późniejszym etapie systemy i dostawcy sami będą edukować odbiorców poprzez sprzężenie zwrotne wynikające z reakcji na ich zachowania i potrzeby zawarte w informacji ach otrzymywanych z liczników w czasie rzeczywistym od klientów.

Jak podkreśla Szopski, istnieją już prawne mechanizmy będące otoczeniem dla Smart Meteringu: wolność wyboru dostawcy i certyfikaty energetyczne budynków, które dają szanse wyjaśniania powodów działania na rzecz sieci inteligentnych i negatywnych skutków w przypadku ich zaniechania.

Jak podkreślają analitycy Alcatel-Lucent, ważne są zachęty dla odbiorców, aby interesowali się swoim zużyciem i zmieniali jego model. Wymaga to jednak stosowania bardziej zaawansowanej struktury taryf. Może to być np. przejście na kilka taryf zmieniających się w ciągu doby, zróżnicowanych w zależności od dnia tygodnia i pory roku, dostosowania zużycia energii do okresów z niższymi taryfami. Dni robocze i wolne od pracy mogą mieć różne profile w różnych porach roku.

Dariusz Ciepiela
Nowy Przemysł