Złoto już nie świeci jak dawniej

- Zasoby złota są częścią rezerw walutowych banku centralnego. Rezerwy służą jako swoisty stabilizator, który zabezpiecza Polskę przed utratą zaufania inwestorów do polskiej gospodarki i naszej waluty - mówi Przemysław Kuk z biura prasowego NBP.

Od zawsze złoto było traktowane jak oszczędność, którą uruchamiając w momencie kryzysu, można było zabezpieczyć stabilność ekonomiczną. W latach 90. stało się jasne, że takiej funkcji żółty kruszec pełnić już nie może.

- Złoto, choć jest bardzo bezpieczną alokacją środków, ciężko zbyć szybko w dużych ilościach - mówi Maciej Bitner.

Tymczasem przy dużych zawirowaniach na rynkach niezbędna jest sprawna i błyskawiczna reakcja. Obecnie, aby zabezpieczyć kurs własnej waluty, banki centralne oraz rządy wolą wykorzystywać bardziej płynne rezerwy walutowe. Przy pomocy skupu lub sprzedaży obcych walut można szybko przywróć bezpieczny kurs pieniądza.


- Żyjemy w czasach gospodarki wysokiej częstotliwości. Zmiany są szybkie i często nieprzewidywalne. Szczegółowa strategia działań na rynku musi ustąpić błyskawicznemu reagowaniu na zmieniające się trendy - mówi Paweł Cymcyk z ING TFI.

Ostatnie kryzysy pokazały, że zbyt duże oderwanie finansów od twardej gospodarki może prowadzić do światowego krachu. Dlatego część ekspertów nie wyklucza, że państwa powrócą do waluty opartej na parytecie złota.Takie rozwiązanie może ograniczyć choćby drukowanie pustego pieniądza i nadmierne zadłużanie się państw.

- Nie wszyscy pozbywają się kruszcu ze swoich rezerw. Nie można bowiem na sto procent wykluczyć, że waluta złotowa nie powróci - mówi Maciej Bitner.

Duchy przeszłości

Złoto ma ograniczoną płynność nie tylko ze względów czysto ekonomicznych. Historia zapasów złota niektórych państw ma bowiem długą i burzliwą historię.

Duże zasoby drogocennego kruszcu w Portugalii pochodzą w dużej mierze z okresu współpracy gospodarczej z nazistowskimi Niemcami. Wówczas to za surowce niezbędne do budowy uzbrojenia hitlerowcy płacili Portugalczykom złotem, które zrabowanym między innymi polskim Żydom (30 proc. złota, które Portugalczycy zgromadzili w czasie II Wojny Światowej, pochodziła z obszaru II Rzeczpospolitej).

Gdy po wybuchu kryzysu zadłużenia i ujawnieniu problemów państwa z Półwyspu Iberyjskiego, Niemcy zaoferowały, że odkupią części złota (Portugalia miała w ten sposób spłacić część swojego zadłużenia), transakcję przekreślił moralny aspekt tej propozycji.

Polska obecnie dysponuje 102 tonami złota zdeponowanymi w lwiej części w Banku Anglii.


- Jest to bezpieczne miejsce, z którego korzysta wiele banków centralnych. Inne lokalizacje, które są wykorzystywane na świecie do przechowywania złota przez banki centralne, to amerykański Fort Knox oraz skarbce w Japonii - mówi Przemysław Kuk.

Za składowanie złota w obcych sejfach oczywiście trzeba płacić. NBP nie ujawnia ile. Jednocześnie taka praktyka zabezpiecza przed sytuacjami skrajnymi, jak wojna czy choćby atak nuklearny. Niemcy w okresie zimnej wojny zdecydowały o trzymaniu swoich rezerw w USA. Wynikało to z obawy przed atakiem ze strony ZSRR. Także nasze złoto spoczywa w większej mierze za granicą ze względu na doświadczenie historyczne.