UE zakaże kotłów na gaz? Tak będą wyglądały zmiany w kolejnych latach

Unia Europejska nie zakazuje montażu ani używania kotłów gazowych. Do 2030 r. można je instalować zarówno w nowych, jak i istniejących budynkach. Jednocześnie nowa odsłona programu Czyste Powietrze nie przewiduje dofinansowania kotłów gazowych zasilanych paliwami kopalnymi.

Jak wynika z badania EKObarometr 2025 zrealizowanego przez agencję SW Research, 51,5 proc. Polaków chciałoby, aby kotły gazowe nadal otrzymywały wsparcie finansowe, podczas gdy 6,9 proc. jest temu przeciwnych.

Warto podkreślić, że rok 2030 nie przyniesie zmian dla użytkowników w istniejących budynkach - kotły gazowe będzie można nadal eksploatować i naprawiać w razie awarii.

Inaczej będzie w nowych domach oraz w obiektach modernizowanych do standardu zeroemisyjnego: po tej dacie nie zastosuje się tam paliw kopalnych. Wśród alternatyw wskazywane są biometan, biopropan, pellet oraz systemy hybrydowe łączące kocioł z pompą ciepła.

UE rekomenduje też stopniowe wycofywanie paliw kopalnych do 2040 r., przy czym dostawcy mają zapewniać dostęp do gazów odnawialnych także w starszych budynkach.

Docelowo, do 2050 r., wszystkie budynki w UE mają osiągnąć zeroemisyjność, a kotły będą mogły działać wyłącznie na odnawialnych paliwach.

Od kilku lat w mediach powracają informacje o rzekomym zakazie stosowania kotłów gazowych w Polsce w związku z regulacjami Unii Europejskiej. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej przejrzysta. Nie trzeba się spieszyć z demontażem kotła gazowego - będzie można go używać i naprawiać do 2050 r. Tylko w nowych budynkach i modernizacjach od 2030 roku trzeba planować alternatywy dla gazu kopalnego. Polska wspiera stopniowe odejście od węgla i paliw kopalnych, ale gaz będzie obecny w gospodarstwach domowych przez całe pokolenia - komentuje Bartosz Kwiatkowski, Dyrektor Generalny Polskiej Organizacji Gazu Płynnego (POGP).

Dofinansowanie kotłów gazowych od 2025 r.

• UE zakazuje tylko dofinansowania samodzielnych kotłów gazowych na paliwa kopalne.
• Dopuszczalne jest dofinansowanie kotłów na paliwa odnawialne (biometan, biopropan) oraz instalacji hybrydowych złożonych z kotła gazowego oraz urządzenia OZE, jak kolektor słoneczny czy pompa ciepła
• Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, o tym, czy kocioł może być dofinansowany, decydować powinno wykorzystywane paliwo, a nie sama technologia
• Komisja Europejska zaleca też, by dofinansowaniu podlegały koszty związane z przejściem na wykorzystanie gazów odnawialnych w kotle grzewczym

Montaż kotłów gazowych dzisiaj i do 2030 r.

• UE nie zakazuje montażu ani używania kotłów gazowych
• Do 2030 r. nie ma ograniczeń w instalowaniu kotłów gazowych, zarówno w nowych, jak i istniejących budynkach.
• Polska nie ogranicza montażu kotłów gazowych pomimo wstrzymania finansowania ze środków publicznych.

Nowe i modernizowane budynki po 2030 r.

• Budynki nowe lub modernizowane do standardu zeroemisyjnego nie mogą korzystać z paliw kopalnych (w tym gazu ziemnego i oleju opałowego).
• Alternatywy: biometan lub biopropan (odnawialny gaz), pellet (biomasa), systemy hybrydowe (np. kocioł + pompa ciepła).

Istniejące budynki po 2030 r.

• Będą mogły nadal korzystać z kotłów gazowych i naprawiać instalacje w razie awarii.
• Z czasem (do 2040 r.) dostawcy powinni zapewnić gaz odnawialny do takich budynków.

W większości przypadków zmiana paliwa nie będzie wymagała wymiany samego kotła.

Długoterminowa perspektywa - do 2050 r.

• UE celuje w pełną modernizację budynków do standardu zeroemisyjnego. Oznacza to, że spalanie paliw kopalnych całkowicie zaniknie.
• Kotły nadal będą mogły być używane, ale wyłącznie z odnawialnym gazem lub biomasą.

W badaniu EKObarometr 2025 52,7 proc. ankietowanych uznało, że wymiana kotłów węglowych na urządzenia zasilane gazem poprawia jakość powietrza i ogranicza smog. 43,6 proc. wskazało podobny efekt w przypadku autogazu. Aż 74 proc. badanych sądzi, że europejska polityka klimatyczna nie powinna być wstrzymywana. POGP znalazła się w gronie partnerów tej edycji badania.

LPG pozostaje popularnym rozwiązaniem. 47,9 proc. Polaków deklaruje, że kiedykolwiek korzystało z gazu płynnego; na terenach wiejskich to 50,5 proc.

Najczęściej sięgają po niego osoby w wieku 25-44 lata (52,1 proc.), podczas gdy starsi badani częściej wybierają paliwa stałe. 52,3 proc. respondentów uważa, że LPG sprawdza się tam, gdzie nie ma gazociągu ani ciepła z sieci, a 52,7 proc. łączy wymianę węglowych pieców na kotły LPG z poprawą jakości powietrza.

W 2024 r. odnotowano ok. 14,3 tys. nowych rejestracji zbiorników LPG do ogrzewania budynków, co podniosło ich liczbę do 156 tys. Średnioroczny przyrost w latach 2022-2024 wyniósł 9,4 proc.

Mimo łagodnych zim liczba instalacji rośnie szybciej niż zużycie paliwa, m.in. dzięki wymianie tzw. kopciuchów na nowoczesne kotły kondensacyjne. Według Polskiego Alarmu Smogowego ok. 2 mln kopciuchów odpowiada za 86 proc. emisji PM2.5 i ok. 93 proc. benzo(a)pirenu w Polsce. Zmiana kopciucha na kocioł gazowy może ograniczyć emisję pyłu nawet kilkaset razy, a benzo(a)pirenu ponad tysiąc razy.