Lokata czy fundusz - co wybrać?
Ostatni kryzys przypomniał wszystkim, że inwestowanie pieniędzy to nie tylko możliwość szybkiego zarobku, ale również ryzyko poniesienia straty. Dlatego też tak wiele osób przeniosło swoje środki w bardziej bezpieczne instrumenty takie jak lokata bankowa czy fundusze pieniężne i gotówkowe.
Z analizy Expandera wynika, iż różnica pomiędzy lokatą a funduszami pieniężnymi sięgała nawet 3,7 punktu procentowego w skali roku. Jednak nie zawsze depozyty okazują się korzystniejszym rozwiązaniem.
Na koniec 2009 Polacy posiadali około 380 mld złotych na lokatach i około 8 mld złotych w funduszach pieniężnych i gotówkowych co stanowi mniej więcej połowę wszystkich zgromadzonych oszczędności. Głównym celem tego typu instrumentów jest wzrost realnej wartości kapitału, czyli niewielki zysk powyżej inflacji. Służą one zatem przede wszystkim ochronie zgromadzonego kapitału przed utratą wartości w czasie, a nie jego pomnażaniu. Dokonując oceny wyników funduszy pieniężnych i gotówkowych z lokatami terminowymi popełnia się często poważny błąd, poprzez zestawianie aktualnych oprocentowań depozytów z historycznymi wynikami funduszy. Pomijany jest fakt, że historyczny wynik funduszu mógł zostać wypracowany w całkowicie innych realiach rynkowych. Poniższa tabela prezentuje średnie stopy zwrotu, dla inwestora który rozpoczynał inwestycję w maju w poszczególnych latach. Okres inwestycji wynosi 12 miesięcy.
Analizując dane historyczne można zauważyć, iż na przestrzeni badanego okresu przeciętnie lepsze wyniki wypracowywały fundusze pieniężne i gotówkowe. Należy jednak pamiętać, że w przypadku lokat z góry znane jest oprocentowanie jakie otrzymamy, natomiast w przypadku funduszy mamy do czynienia z danymi historycznymi i w żadnym razie nie gwarantują wygenerowania określonego wyniku w przyszłości. Dzięki temu, że na rynku dostępne są informację w postaci rankingów o najlepszych lokatach, to wynika z tego, iż mamy wpływ na dobór najkorzystniejszej oferty w danej chwili. Wykorzystując publikowane informacje o najlepszych ofertach depozytowych mogliśmy zarobić nawet o 3,7 punktu procentowego (w 2008 roku) więcej niż wynosiła średnia stopa zwrotu z funduszy pieniężnych i gotówkowych. W 2007 i 2009 różnica była mniej znacząca, ale wciąż lepszy końcowy rezultat przynosiły czołowe lokaty.
Do największej zalet funduszy pieniężnych i gotówkowych należy zaliczyć fakt, iż nabyte jednostki uczestnictwa (j.u.) mogą zostać w każdej chwili wycofane bez zagrożenia utraty dotychczas zgromadzonych odsetek (w postaci wzrostu wartości j.u.). W związku z tym, inwestor może w dowolnej chwili, bez ponoszenia kosztów, wykorzystać dostępne środki i zająć pozycję na rynkach większego ryzyka, w przypadku pojawienia się tam korzystnej koniunktury albo przeznaczyć je na pokrycie niespodziewanych wydatków. W tego rodzaju inwestycji, niezmiernie istotną rolę odgrywa opłata za zarządzanie, gdyż między innymi jej wysokość ma znaczący wpływ na końcowy wynik. Kolejnym elementem niepozostającym obojętnie w stosunku do stopy zwrotu z tego typu inwestycji jest kapitał ludzki, a konkretnie umiejętności zarządzających. W związku z powyższym, nie jesteśmy w stanie z góry ocenić, który fundusz osiągnie najlepszy rezultaty w ciągu nadchodzących 12 miesięcy. W analogicznej sytuacji lokaty diametralnie różnią się od funduszy
pieniężnych i gotówkowych. Wycofując środki z lokaty przed ustalonym terminem należy się liczyć z tym, że w końcowym rozrachunku bank nie wypłaca nam w pełni wcześniej zakontraktowanej kwoty. Jest to swego rodzaju kara za niedotrzymanie warunków umowy i wypłacenie środków przed czasem.
Lokaty bankowe oraz fundusze pieniężne i gotówkowe są także idealnym miejscem dla środków stanowiących naszą poduszkę finansową. Stanowi ona doraźne zabezpieczenie na ewentualność wystąpienia czarnego scenariusza. Punktem wyjścia do wyznaczenia wysokości naszego buforu finansowego jest wysokość comiesięcznych wydatków. Uważa się, iż rezerwę gotówkową powinna stanowić ich sześciokrotność. Oszczędności, które stanowią poduszkę finansowa powinny zostać ulokowane w formie łatwej do ponownej zamiany na gotówkę. Przy czym niezmiernie istotnym jest, by płynność gromadzonych środków tworzyła nierozerwalną parę z nikłą możliwością utraty wartości tej części majątku. Dlatego też odpowiednią formę do lokowania naszego doraźnego zabezpieczenia stanowią właśnie krótkoterminowe lokaty bankowe oraz fundusze pieniężne i gotówkowe. Próbując odpowiedzieć na pytanie, która forma jest bardziej korzystna należy stwierdzić, że jest to zależne od indywidualnych potrzeb klienta. Jeżeli najważniejszym aspektem jest płynność, warto
zastanowić się nad funduszem. W sytuacji gdy najistotniejszym pozostaje przewidywalność i bezpieczeństwo - zasadnym jest się skłonienie się ku lokatom terminowym.
Marek Arent
Analityk Expandera
