Polacy na światowych aukcjach

Ponad 5,4 mln zł - za tyle został sprzedany obraz Henryka Siemiradzkiego "Rozbitek". Brytyjski dom aukcyjny wycenił go na 1-1,3 mln funtów, czyli 5-6,5 mln zł.

To najdrożej sprzedane dzieło tego artysty na polskim rynku sztuki. W 2000 roku trafił w prywatne ręce. Zapłacono wtedy za niego 2,13 mln zł.

Pojawienie się obrazu na zagranicznej aukcji wywołało wielkie poruszenie w naszym kraju. Polscy antykwariusze, kiedy informacja ta wyszła na jaw, podnieśli wielkie larum. "Rozbitkowie" opuścili nasz kraj w majestacie prawa, ale muzealnicy i specjaliści od polskiego rynku sztuki uważają, że takie dzieło powinno zostać zakupione przez polski rząd i trafić do galerii narodowej.

Polskie prawo jest dość restrykcyjne, jeżeli chodzi o wywóz za granicę dzieł polskich artystów. Te, które mają więcej niż 40 lat i są warte więcej niż 40 tys. zł, nie mogą opuścić Polski bez specjalnej zgody Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Jak się okazuje, mimo iż to doskonałe i cenne dzieło, ministerstwo w jego przypadku nie miało żadnych wątpliwości i zgodę takową wydało błyskawicznie.

Jak pisze "Rzeczpospolita", cenniejszy od "Rozbitków" okazał się Polski Mercedes Posen z 1912 r.

Henryk Siemiradzki to jeden z nielicznych rozpoznawanych na świecie polskich artystów. Choć dom Aukcyjny Sotheby's kwalifikuje go jako twórcę rosyjskiego. Dlaczego? Nie wiadomo. Może wynika to z faktu, że lata, w których tworzył artysta, przypadają na okres, kiedy Polski nie było na mapach Europy i świata.

Inne płótno malarza "Taniec wśród mieczy" poszło pod młotek dwa lata temu za 2,1 mln dolarów. To rekordowa cena tego rosyjsko-polskiego klasyka akademickiego.

Pierwsze miejsce na liście najbardziej rozpoznawalnych i najdroższych na świecie polskich artystów zajmuje Tamara Łempicka, znana również jako Tamara de Lempicka, artystka tworząca w nurcie art deco.

Jej prace od lat cieszą się niesłabnącą popularnością, a najdroższym obrazem, jaki wystawiono i sprzedano, jest "Rafaela sur fond vert" z 1927 roku. Obraz powstał w Paryżu, a pozowała do niego Rafaela - ulubiona modelka artystki.

Portret ten sprzedano podczas aukcji w nowojorskim Sotheby's za 8,48 mln dolarów. Dzięki niemu Łempicka trafiła na listę Skate's Top 500 - najdroższych malarzy na świecie. Łączna kwota ze sprzedaży jej obrazów wyniosła aż 87,2 mln dolarów.

Prace Romana Opałki, malarza i grafika, to jak na razie najdrożej sprzedane dzieła polskiego artysta współczesnego, które trafił na światowe aukcje sztuki.

Na lutowej licytacji w Sotheby's jedna z prac z cyklu "Opałka 1965 /1 - \infty" poszła pod młotek za 612 tys. funtów. Pracę sprzedano za kwotę dwukrotnie wyższą niż wynosiła estymacja.

Sprzedana praca "1965/1-?, DETAIL 143,362-185,085" należy do najsłynniejszego tworzonego przez artystę cyklu "Opałka 1965 /1 - \infty". Malarz białą farbą zapisywał na płótnie ciągi liczb. Początkowo robił to na czarnym płótnie, następnie na szarym, od 1972 coraz bardziej rozjaśniał tło. Każdą zapisywaną liczbę nagrywał również na magnetofon, a do skończonego obrazu dodawał swoje aktualne zdjęcie. Celem cyklu było przedstawienie upływu czasu człowieka.

W październiku 2006 roku na aukcji Phillips de Pury & Company w Londynie wystawiono na sprzedaż pracę Piotra Uklańskiego "Naziści". Osiągnęła ona cenę 1 056 000 dolarów.

"Naziści" to seria 165 kolorowych i czarno-białych fotografii filmowych zebranych w jedną kompozycję. Fotosy przedstawiają portrety aktorów grających role nazistów. Dzieło powstało w 1998 roku, po raz pierwszy zaprezentowano je w Photographers' Gallery w Londynie.

W naszym kraju praca ta wzbudziła ogromne emocje. W listopadzie 2000 roku "Nazistów" zaprezentowano w warszawskiej Zachęcie. Aktor Daniel Olbrychski, oburzony wykorzystaniem jego wizerunku, rzucił się na nią z szablą Kmicica (rekwizytem z "Potopu") i pociął kilka fotosów. Całą akcję pokazała stacja TVN. Wywołała ona ogólnokrajową dyskusję. Ówczesny minister kultury i sztuki ostatecznie zadecydował o zamknięciu wystawy.

W czerwcu 2008 roku na aukcji Phillips de Pury & Company pojawiła się tryptyk "Palące dziewczyny" młodego polskiego artysty Wilhelma Sasnala. Osiągnął on cenę 229 250 funtów. Wyceniano go na 80-120 tys. funtów. Praca pochodziła z kolekcji Charlesa Saatchiego, znanego kolekcjonera i handlarza sztuką.

Wilhelm Sasnal to jeden z najbardziej znanych i cenionych na światowym rynku sztuki młodych polskich artystów.

W maju 2006 roku na nowojorskiej aukcji Sotheby's pod młotek poszedł "Tłum" Magdaleny Abakanowicz. Osiągnął cenę 441 600 dolarów.

"Tłum" to 22 stojące figury postaci bez głów, wykonane z szarego płótna workowego, ustawione w szeregach obok siebie. To przejmująca wizja ludzkiej egzystencji, metafora życia człowieka we współczesnym świecie.

"M 10", olej na płótnie, znalazł się na aukcji Sotheby's w kwietnia 2008 roku. Poszedł pod młotek za 157 000 dolarów. Estymacja wynosiła 20-40 tys. dolarów.

"M 10" to praca, która powstała pod wpływem zainteresowania artysty różnorodnymi aspektami optyki widzenia.