Do Komisji Trójstronnej trafi niebawem projekt zbiorowego kodeksu pracy. Przewiduje nowatorskie rozwiązania dotyczące związków zawodowych i organizacji pracodawców.
Co najważniejsze jednak, zawiera także postulowane od dawna przez pracodawców zmiany w rozwiązywaniu sporów zbiorowych.
Zawieszenie strajku
Nowatorski kodeks przygotowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy przewiduje bowiem bardzo korzystne rozwiązania dla pracodawców, którzy nie mogą dogadać się z pracownikami.
W razie strajku pracodawca mógłby wystąpić do sądu z wnioskiem o sprawdzenie, czy protest przebiega zgodnie z prawem. Gdyby sąd uznał, że jest inaczej, strajk musiałby zostać natychmiast zakończony. Podobnie byłoby, gdyby strajk zagrażał bezpieczeństwu publicznemu. Z tą różnicą, że prawo do wystąpienia z wnioskiem do sądu miałby inspektor pracy.
Strajk zagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w myśl projektu, może zostać obowiązkowo skierowany do niezależnego arbitra. Zarówno pracownicy, jak i pracodawca musieliby poddać się jego rozstrzygnięciu.
Nowe rady zakładowe
Jednocześnie przewidziane zostało wzmocnienie uprawnień pracowników, szczególnie w firmach, w których nie ma organizacji związkowych. Projekt zakłada bowiem powołanie nowej instytucji: rady zakładowej. Miałaby ona szersze uprawnienia od obecnie działających rad pracowników. Te bowiem otrzymują tylko informacje o stanie ekonomicznym firmy i planowym jej rozwoju oraz zmianach w stanie zatrudnienia. Radom zakładowym, powołanym na bazie tych rad w firmach zatrudniających powyżej 50 pracowników, przysługiwałyby uprawnienia np. do opiniowania zakładowych regulaminów pracy i wynagradzania czy zwolnień z pracy. Nie miałyby jednak prawa do sporu z pracodawcą i strajku.
Projekt przewiduje także obowiązek powołania przedstawiciela pracowników do rad nadzorczych prywatnych spółek. Dotychczas byli tylko w przedsiębiorstwach państwowych przekształcanych w spółki.
_ Te rozwiązania będą wymagały dyskusji między partnerami społecznymi _– zauważa Jacek Męcina, przewodniczący zespołu prawa pracy w Komisji Trójstronnej. _ Projekt Komisji Kodyfikacyjnej będzie z pewnością stanowił doskonałą bazę do prac nad zmianami w przepisach dotyczących związków zawodowych, które już się toczą na forum Komisji Trójstronnej _. ∑
opinia
Jerzy Wratny, prof. Uniwersytetu Rzeszowskiego, członek komisji kodyfikacyjnej
Moim zdaniem najważniejsze w projekcie zbiorowego kodeksu pracy jest powołanie rad zakładowych mających szersze kompetencje niż funkcjonujące obecnie rady pracowników. Mam nadzieję, że oba projekty kodeksów pracy zostaną poddane pod debatę publiczną. Myślę, że kodeks indywidualny powinien zastąpić dotychczasowe przepisy, ale zbiorowy kodeks pracy zawiera znacznie więcej kontrowersyjnych rozwiązań, będzie więc wymagał więcej pracy. Mam też wiele wątpliwości co do tego, jak zostanie przyjęty przez związki zawodowe i organizacje pracodawców.
Mateusz Rzemek
