UE inwestuje miliardy w drogi i kolej. Oto czym jest TEN-T

Sieć transportowa składa się z wielu powiązanych ze sobą elementów, które umożliwiają wygodne przesiadki pasażerów oraz efektywne przeładunki towarów, by mogły one dotrzeć do miejsca przeznaczenia. W jej skład wchodzą nie tylko drogi, ale także infrastruktura kolejowa, lotnicza oraz porty morskie i rzeczne.

W Europie jednym z najważniejszych systemów tego typu jest TEN-T, czyli transeuropejska sieć transportowa. To rozbudowana struktura, która łączy różne środki transportu, tworząc spójny układ komunikacyjny na kontynencie. Dzięki temu możliwe jest nie tylko szybkie przemieszczanie się osób, ale także sprawny przewóz ładunków na dużą skalę.

Wprowadzenie TEN-T przynosi wiele korzyści. Przede wszystkim ułatwia integrację gospodarczą krajów Unii Europejskiej, wspiera rozwój regionów oraz przyczynia się do wzrostu konkurencyjności europejskiego rynku.

W skład Transeuropejskiej Sieci Transportowej wchodzi kilkaset ciągów komunikacyjnych w całej Unii Europejskiej.

Korytarze transportowe biegnące przez Europę można podzielić na 9 części. Polska leży na przecięciu trzech z nich. Pierwszy z nich prowadzi od portów zlokalizowanych na Morzu Północnym przez środkową część Niemiec, Polskę (jego częścią jest odcinek Poznań-Warszawa), a następnie rozwidla się na Ukrainę i państwa bałtyckie. Drugi łączy Morze Bałtyckie z Adriatykiem ("polska" część prowadzi po autostradzie A1), a trzeci – z Morzem Czarnym.

Celem budowy TEN-T jest:

• usprawnienie przepływu towarów i ludzi;
• zmniejszenie liczby wypadków drogowych;
• zmniejszenie kosztów transportu;
• zmniejszenie oddziaływania transportu na środowisko.

Warto wspomnieć, że w celu realizacji tego ostatniego celu Polska wykorzystuje środki z Funduszu Spójności w ramach programu FEnIKS. Projekty dotyczą m.in. modernizacji węzłów przesiadkowych, przebudowę dworców i budowę nowych torów.

Środki na rozbudowę sieci trafią także do branży lotniczej. Bruksela zastrzegła jednak, że lotniska powinny być łączone z sieciami szybkich kolei. W skład transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T wchodzi infrastruktura Centralnego Portu Komunikacyjnego.

W przypadków projektów lotniczych dofinansowanie mogą uzyskać projekty, które dotyczą zakupu urządzeń do kontroli bagażu, systemów zarządzania ruchem lotniczym, sprzętu zwiększającego bezpieczeństwo lotów, a także inwestycje, które minimalizują wpływ funkcjonowania portów lotniczych na środowisko.

Harmonogram budowy Transeuropejskiej Sieci Transportowej zakłada stopniową realizację trzech etapów. Pierwszy z nich ma zostać "dopięty" do 2030 r.

Owa część bazowa w Polsce ma mieć 3700 km długości i, jak podała na początku tego roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, jest w dużej mierze ukończona. To m.in. kompletne ciągi autostrad A1, A4, A6 i A8, S17 z Warszawy do Lublina czy S8 od Wrocławia do Ostrowi Mazowieckiej.

Do 2040 r. ma zostać ukończona rozszerzona część bazowa. Obejmie np. trasę S12 od Lublina do granicy z Ukrainą i Wschodnią Obwodnicę Warszawy. - Większość będzie ukończona zdecydowanie wcześniej - podkreśla GDDKiA.

Ostatnia część prac ma zostać sfinalizowana do 2050 r. Cała sieć TEN-T będzie wtedy liczyć 7900 km szlaków komunikacyjnych, z czego 2100 km stanowić będą autostrady.

Komisja Europejska regularnie, w pierwszym półroczu każdego roku, ogłasza zaproszenie dla krajów członkowskich do składania wniosków aplikacyjnych. Ostateczny termin na złożenie wniosków przypada zazwyczaj na maj, jednak dokładna data jest każdorazowo określana w oficjalnym komunikacie Komisji Europejskiej, który publikowany jest oddzielnie na każdy rok.

Warto pamiętać, że zanim wniosek trafi do Komisji, musi zostać zatwierdzony przez odpowiednie władze krajowe. Akceptacja na poziomie krajowym jest niezbędnym etapem, który poprzedza przekazanie dokumentów do instytucji unijnych.