Przestępcy w "białych kołnierzykach"

Jak wynika z ogólnoświatowego badania firmy doradczej KPMG "Kim jest typowy sprawca nadużyć - analiza globalnych schematów nadużyć", wzrasta liczba nadużyć popełnianych przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla.

"W ostatnich czterech latach, liczba audytów śledczych przeprowadzonych przez KPMG, gdzie dyrektor zarządzający lub prezes byli podejrzanymi, wzrósł z 11 proc. w 2007 roku do 26 proc. w 2011 roku" - czytamy w raporcie KPMG. Z kolei odsetek sprawców wśród członków zarządów przedsiębiorstw wzrósł z 11 proc. w 2007 r. do 18 proc. w tym roku.

- W odróżnieniu od tendencji globalnej, w Polsce i Europie Środkowej sprawca nadużyć częściej jest pracownikiem departamentu zakupów lub sprzedaży, niż finansów. Departament finansowy nierzadko jednak sankcjonuje działania sprawców - powiedziała dziennikarzom Agnieszka Gawrońska-Malec z KPMG prezentując wyniki badań.

Wyjaśniła, że osoby z dłuższym stażem zatrudnienia w firmie częściej popełniają nadużycia, niż osoby o krótszym czasie pracy.
- W 2011 r. okazało się, że 60 proc. badanych sprawców pracowało w firmie ponad 5 lat przed wykryciem nadużycia, w tym 33 proc. pracowało dla firmy 10 lat lub dłużej - powiedziała Gawrońska-Malec.

Badanie wykazało, że w tym roku 61 proc. badanych sprawców działało w porozumieniu z osobami z zewnątrz (w 2007 r. było to 32 proc.). Najczęściej byli to dostawcy (48 proc.) oraz klienci (22 proc.). Do działań w porozumieniu z innymi osobami było skłonnych 64 proc. mężczyzn i 33 proc. kobiet.

- Najczęstszym motywem działania wśród sprawców było uzyskanie osobistych korzyści finansowych - powiedziała.

Wyjaśniła, że 45 proc. nadużyć jest wykrywane dzięki formalnym, wewnętrznym procedurom przedsiębiorstwa. Nieco mniej, 35 proc. wykrytych oszustw to zasługa działania metod nieformalnych. Zewnętrzne, formalne procesy pozwalają na identyfikację 13 proc. nadużyć. Jak powiedziała, firmy często ignorują sygnały ostrzegawcze o tym, że ich pracownik jest nieuczciwy, może to być m.in. styl życia, który nie jest adekwatny do zarobków.

Podczas gdy mężczyźni byli sprawcami większości wszystkich badanych nadużyć (87 proc.), odsetek kobiet-sprawców różnił się istotnie w zależności pod regionu. Ameryka Północna i Południowa oraz kraje Azji oraz Australii z Oceanią odnotowały prawie trzykrotnie wyższy odsetek kobiet-sprawców niż Europa z Afryką i Bliskim Wschodem.

Badanie "Kim jest typowy sprawca nadużyć - analiza globalnych schematów nadużyć" z 2011 r. opiera się na wynikach 348 audytów dochodzeniowych przeprowadzonych przez KPMG w 69 krajach na całym świecie w okresie od stycznia 2008 r. do grudnia 2010 r. Jest to kontynuacja badania na temat nadużyć i zachowań prowadzących do ich popełnienia, przeprowadzonego przez KPMG na rynku europejskim w 2007 r.