Zmiany dla miliona emerytów. Próg w rencie w górę. Mamy wyliczenia

Program wszedł w życie 1 stycznia 2025 r., ale pierwsze przelewy z wypłatą środków popłynęły do emerytów od 1 lipca 2025 r. Z najnowszych danych wynika, że do tej pory Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) łącznie wypłacił renty wdowie dla 981 tys. osób.

Renta wdowia umożliwia wdowom i wdowcom łączenie renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własnym świadczeniem emerytalno-rentowym, np. emeryturą. Można wybrać korzystniejszą opcję - 100 proc. renty rodzinnej oraz 15 proc. własnego świadczenia lub odwrotnie.

Są jednak warunki. Z programu mogą skorzystać osoby, które:

• nabyły prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż przed ukończeniem 55 lat (w przypadku kobiet) i 60 lat (w przypadku mężczyzn),
• pozostały w związku małżeńskim do śmierci żony lub męża,
• ukończyły powszechny wiek emerytalny - 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni),
• mieszczą się w łącznym limicie świadczeń w wysokości trzykrotności najniższej emerytury (obecnie 5636 zł brutto).

- Do limitu wlicza się świadczenia, które są wypłacane łącznie, a także świadczenia wypłacane przez instytucje zagraniczne oraz inne niż jednorazowe świadczenia i dodatki wypłacane na podstawie ustawy emerytalnej lub odrębnych przepisów. Jeśli suma połączonych świadczeń jest wyższa niż kwota limitu, świadczenia są pomniejszane o kwotę przekroczenia - wyjaśnia w komentarzu dla WP Finanse Piotr Olewiński z biura prasowego ZUS.

Przekroczenie limitu sumy połączonych świadczeń to najczęstszy powód odmów wypłaty renty wdowiej.

W styczniu i w lutym 2026 r. limit w rencie wdowiej nadal będzie wynosił 5636 zł brutto. Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie InFakt.pl, wyliczył dla WP Finanse, na jakie świadczenia będą mogli w tych miesiącach liczyć wdowy i wdowcy.

- Minimalnie można zyskać 281,84 zł miesięcznie, pod warunkiem że świadczenie nie przekracza trzykrotności minimalnej emerytury - zwraca uwagę ekspert.

Zmiana nastąpi od 1 marca 2026 r., kiedy zostanie przeprowadzona waloryzacja rent i emerytur. Ostateczną wysokość wskaźnika poznamy w lutym 2026 r. (kiedy spłyną dane o średniorocznej inflacji za 2025 r.), ale z projektu budżetu na przyszły rok wynika, że waloryzacja wyniesie 4,88 proc.

To oznacza, że emerytura minimalna wzrośnie o o 91,69 zł brutto do poziomu 1970,60 zł brutto. Jeśli ten scenariusz się spełni, to próg w rencie wdowiej wyniesie 5911,80 zł brutto. Zwaloryzowane zostaną też świadczenia, które wchodzą w skład renty wdowiej.

Przedstawiamy w tabeli, ile wyniosą renty wdowie przy założeniu, że waloryzacja sięgnie 4,88 proc.

- Samo świadczenie przy najniższej emeryturze zwiększy się do poziomu 295,59 zł, a więc będzie o 13,75 zł wyższe niż obecnie. Emeryci z najniższym świadczeniem w przyszłym roku zyskają łącznie 105,44 zł miesięcznie - wyjaśnia Juszczyk.

Po marcowych podwyżkach część osób, która obecnie mieści się w limicie świadczeń, w przyszłym roku go przekroczy. Co wtedy?

- Ponowne ustalenie zbiegu świadczeń (tzw. renty wdowiej) w związku z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych nastąpi z urzędu. Osoby uprawnione nie muszą składać wniosku w tej sprawie - tłumaczy przedstawiciel ZUS-u.

Z zapowiedzi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że nie planuje obniżyć progu wiekowego, aby po rentę wdowią mogło zgłosić się więcej samotnych emerytów. Obecne kryterium nie przewiduje wsparcia np. dla osób, które straciły małżonka w wieku 45 lat.

Jednak resort, w komentarzu dla portalu biznes.wprost.pl, wskazuje, że w tej kwestii istotne jest stanowisko ministra finansów i gospodarki, według którego obecne rozwiązania są dostosowane do możliwości budżetu państwa.

Duże zmiany czekają na wdowy i wdowców od 1 stycznia 2027 r. - wówczas udział procentowy drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 proc., co przełoży się na wysokość renty wdowiej.

Maria Glinka, dziennikarka WP Finanse i money.pl