Ile będą kosztowały pierwsze warzywa? "Koniec nowalijek, jakie znamy"
Nowalijki coraz bliżej, ale na tańsze zakupy trzeba jeszcze poczekać. Na Broniszach zimowe ceny wciąż trzymają się zwłaszcza pomidorów, choć ogórki zaczęły wyraźnie tanieć. Eksperci mówią wprost: wszystko zależy od pogody i tempa wzrostu krajowej podaży.
Tegoroczna zima dopisała śniegiem i mrozem. Takie warunki na pewno cieszą rolników, tym bardziej że od wielu lat zmagają się oni z problemem braku wody i suszą hydrologiczną.
- Jeśli chodzi o kondycję upraw ozimych i stan przyrody przed wiosną, na pewno jest lepiej, bo jest wilgotniej. Zasoby wód gruntowych są przynajmniej częściowo odbudowane, więc start dla roślin powinien być - miejmy nadzieję - lepszy - mówi w rozmowie z WP Finanse Maciej Kmera, ekspert rynku hurtowego Bronisze pod Warszawą.
Ale roztopy i prognoza pogody pozwalają powoli myśleć już o wiośnie i oczywiście nowalijkach.
Nowy obowiązek w warzywniakach. Tu go jeszcze nie widać
Czym są nowalijki?
Nowalijki to pierwsze, młode warzywa pojawiające się na rynku przed głównym sezonem krajowych zbiorów - najczęściej wczesną wiosną. Tradycyjnie zalicza się do nich m.in. sałatę, rzodkiewkę, szczypiorek, ogórki czy pomidory z upraw przyspieszonych (np. szklarniowych i tunelowych). W praktyce nazwa ma dziś także znaczenie potoczne i bywa używana szerzej wobec "pierwszych" warzyw z nowego sezonu.
- Dwudziestostopniowe mrozy i ciemna, pochmurna pogoda nie sprzyjają produkcji nowalijek pod osłonami. Czekamy na zmianę pogody, bo dopiero wtedy będzie można uruchomić produkcję. Na razie trudno szacować, jakie będą ceny. Wszystko zależy od tego, jak długo utrzymają się obecne warunki. Pogoda decyduje o tym, kiedy pierwsze dostawy krajowych nowalijek będą na tyle duże, żeby ceny stały się akceptowalne dla konsumentów - mówi nam Maciej Kmera.
Ceny w Broniszach
Na Broniszach (notowania z 23 lutego 2026 r.) za typowe nowalijki trzeba dziś zapłacić m.in.:
- ogórek szklarniowy krajowy 11-15 zł/kg,
- ogórek szklarniowy import 9-12 zł/kg,
- pomidor import 6,50-14 zł/kg,
- pomidor malinowy krajowy 21-25 zł/kg,
- rzodkiewka (import) 1,50-1,85 zł/pęczek,
- sałata masłowa krajowa 5-5,50 zł/szt. (import 3–5,50 zł/szt.),
- szczypiorek 2-3 zł/pęczek,
- koperek 2,50-3 zł/pęczek,
- nać pietruszki 1,50-2,25 zł/pęczek.
Zbliża się koniec "klasycznych" nowalijek
Zdaniem Mariana Czechowskiego, zarządzającego produkcją w Gospodarstwie Ogrodniczym w Łęgajnach, powoli kończą się "tradycyjne nowalijki".
Nowalijki w tradycyjnym znaczeniu - pierwsza sałata, szczypior, pęczek pietruszki czy ogórki "na 8 marca" i pomidory "na 1 maja" - były efektem prostego przyspieszania uprawy: sadziło się rośliny w szklarni zimą, dogrzewało i liczyło, że w minimalnych warunkach świetlnych da się zebrać wcześniej niż z gruntu. Dziś ten obraz mocno się zmienia, bo technologia poszła w stronę upraw doświetlanych. W wielu zakładach obok lamp sodowych działają nowoczesne lampy LED o widmie dopasowanym do potrzeb roślin i sterowaniu światłem, co pozwala zabezpieczyć roślinom warunki do wzrostu praktycznie przez cały rok - przyznaje w rozmowie z WP Finanse Czechowski.
W tej chwili, o ile pozwalają na to ceny energii, to nawet w naszym klimacie można produkować warzywa cały rok.
- To wszystko sprowadza się do jednego wniosku: dzisiaj świat jest w stanie produkować żywność przez cały rok, a granicą stają się koszty energii i technologii, nie pora roku. Rozwój doświetlania przyspieszył dzięki drogim produktom, które "opłacało się" badać i doskonalić - a potem te rozwiązania trafiły do warzyw takich jak pomidor czy ogórek. Skala zmian jest taka, że w Holandii uprawia się nawet doświetlane krokusy w kontrolowanych warunkach, żeby pozyskiwać szafran - mówi nam ekspert z gospodarstwa Łęgajny na Warmii.
Ciężko wyrokować na razie, czy i o ile będzie taniej, ale sytuacja wygląda dobrze w przypadku ogórków.
Obecnie z krajowych nowalijek produkujemy praktycznie tylko pomidory i ogórki. Pomidory nadal utrzymują zimową cenę, bo nie ma ich jeszcze na tyle dużo, żeby cena spadła. To jest typowy, nieodbiegający od wieloletniej normy zimowy poziom cen. W przypadku ogórków to już jest miłe zaskoczenie. Przez ostatnie 3 miesiące utrzymywały wysoką, zimową cenę, ale teraz znacząco potaniały i stały się bardziej dostępne. Jest szansa, że będzie ich coraz więcej, a przez to ceny będą dalej spadać - mówi Kmera.
Jeśli chodzi o zwykłe, niedoświetlane uprawy, to ogórki z takich "normalnych" technologii zaczynamy zbierać, a pomidory powinny pojawić się w większych ilościach w połowie marca. I to jest dziś najbliższe temu, co kiedyś nazywało się "sezonem na nowalijki" - tyle że w praktyce technologia coraz bardziej wypiera ten stary kalendarz.
Michał Krawiel, dziennikarz WP Finanse i money.pl
