Księgowość barierą filantropii

Organizacje pozarządowe muszą prowadzić pełną rachunkowość, nawet gdy mają niewielkie przychody. Tak wynika z obowiązujących przepisów.

– To znacząca bariera, szczególnie dla niewielkich lokalnych inicjatyw. Grupa osób chcących np. wspólnie założyć świetlicę dla dzieci musi na wstępie liczyć się z kosztami obsługi rachunkowej i sprawozdawczej, które rocznie mogą wynieść od 3 do 6 tys. zł. Są to obciążenia nieproporcjonalne do rozmiarów tej działalności – mówi Filip Siwek, doradca podatkowy z kancelarii Skoczyński Wachowiak Strykowski.

Anna Mazgal, ekspert Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych (OFOP), dodaje, że osoby występujące z podobną inicjatywą muszą na wstępie przemyśleć, za co zatrudnią księgowego, żeby działać legalnie, zamiast skupić się na tym, jak działać.

Tymczasem według najnowszych badań Stowarzyszenia Klon/Jawor przychody połowy organizacji nie przekraczają 19 tys. zł rocznie. Jednocześnie 12 proc. przyznaje, że nie prowadzi żadnej księgowości.

Dlatego organizacje pozarządowe chcą uproszczenia obowiązków księgowych dla podmiotów o niskich przychodach, nieprowadzących działalności gospodarczej. Kilkanaście organizacji, które wraz z poznańską kancelarią Skoczyński Wachowiak Strykowski przygotowały listę postulatów zniesienia barier podatkowych, zaproponowało, by podmioty, których roczny przychód nie przekracza 1 mln 200 tys. zł, prowadziły ewidencję zbliżoną do podatkowej karty przychodów i rozchodów (OFOP proponował wcześniej próg 50 tys. zł ).

*Ministerstwo Finansów nie godzi się na uproszczenia. *

Argumentuje, że osoby prawne, jakimi są organizacje pożytku publicznego, mają obowiązek prowadzenia ksiąg zgodnie z wymaganiami ustawy o rachunkowości, szczególnie jeśli korzystają z pomocy publicznej lub zwolnień z CIT. Jeśli nie prowadzą działalności gospodarczej, mogą stosować uproszczone zasady rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z 15 listopada 2001 r. Resort obawia się nadużyć i podkreśla, że najważniejsze w rachunkowości są funkcje informacyjna i kontrolna.

– Podobnie jak w firmach obciążenia administracyjne powinny być dostosowane do skali działalności i przychodów organizacji. Na pewno można wypracować formy sprawozdawczości przyjazne dla wszystkich podmiotów, które jednocześnie zagwarantują przejrzystość ich działania – mówi Anna Mazgal.

Jak podkreśla Filip Siwek, wskazana przez MF możliwość stosowania uproszczonych zasad rachunkowości nie rozwiązuje problemu.

– Jest kwestią otwartą, jaki przyjąć próg przychodów, poniżej którego można by stosować uproszczone zasady księgowości. Trudno natomiast zgodzić się z argumentem ministerstwa, że uproszczenie zwiększyłoby pole do nadużyć. Należy odpowiedzieć sobie na pytanie, jakich nadużyć mogłaby dokonać organizacja, której przychody nie przekraczają kilkunastu tys. zł rocznie? Ponadto trzeba pamiętać, czego MF zdaje się nie dostrzegać, że w małych organizacjach instancją kontrolną są przede wszystkim ich członkowie – dodaje Filip Siwek.

Monika Pogroszewska