Fintechy – nowy wymiar bankowości

W drugiej połowie 2019 r. Urząd Kontroli Nadzoru Finansowego i Narodowy Bank Polski przeprowadziły ankietę wśród 26 banków komercyjnych. Ich aktywa stanowią ok. 79 proc. łącznej sumy aktywów polskiego sektora bankowego. W ten sposób powstał, opublikowany pod koniec maja dokument – „Innowacje w sektorze banków komercyjnych w Polsce. Raport z badania 2019 r.”. Wynika z niego m. in., że prawie wszystkie banki realizują projekty związane z automatyzacją i cyfryzacją procesów. Wdrożenia technologiczne w polskim sektorze bankowym były obliczone przede wszystkim na zwiększenie efektywności kosztowej procesów. Zbieranie dużych zasobów danych oraz zaawansowane metody analityczne służą bankom głównie do analiz preferencji klientów, udoskonalenia oferty oraz poprawy skuteczności podejmowanych działań marketingowych. Mniejsze znaczenie miały poprawa jakości obsługi klientów (customer experience) (w 16 bankach), zwiększenie przychodów (w 15 bankach) oraz ograniczanie ryzyka (w 15 bankach). Nakłady na rozwój i innowacje ankietowanych banków wzrosły od 2018 r. o 222 mln zł, osiągając 1,682 mld w 2019 r. W 2016 r. na ten cel wydano 1.171 mld zł[i].

Często myli się „fintechy” ze „startupami” i używa tych nazw zamiennie. Jednak, jeśli każdy fintech może być startupem, to już nie wszystkie startupy będą fintechami. FinTech (fintech), czyli połączenie „fin” (ang. financial) oraz „tech” (ang. technologies) to nic innego, jak technologie finansowe (ang. financial technologies), które wykorzystuje się w usługach finansowych. Banki nie mogły pozostać bierne w stosunku do coraz śmielszej ekspansji technologicznej. W wielu przypadkach to właśnie one przekształciły się w akceleratory postępu, stając się supernowoczesnymi fintechami. Trudno wyobrazić sobie, że współczesne usługi finansowe mogłyby być oderwane od informacyjno-informatycznego ekosystemu. Warto przypomnieć, że zaledwie kilkanaście lat temu, klienci rzadko decydowali się nawet na zwykłe bankowe konto internetowe.

Dzięki przyjęciu wyzwania technologicznej transformacji, sektor bankowo-finansowy zajął pozycję jednego z jej liderów. Dziś wyznacza trendy cyfrowej transformacji wielu sektorów globalnej gospodarki. Na szczęście w porę dostrzeżono szansę wynikającą z postępu. Kiedyś, podobnej okazji nie wykorzystał potężny koncern fotograficzny, który stworzył fotografię cyfrową, lecz nie docenił potencjału tkwiącego w tej nowej technologii. Inni potrafili z tego skorzystać, a po wiodącym producencie sprzętu fotograficznego pozostała już tylko legenda.

„Firmy FinTech działające na rynku finansowym stanowią nową, szczególną kategorię parabanków. Cechą szczególną jest to, że wykorzystują one nowoczesną technologię do projektowania usług i dodawania nowych ogniw w łańcuchu wartości. Bez Internetu i cyfryzacji, a także nowych doświadczeń, nawyków i zaufania konsumentów, świadczenie tych usług nie byłoby możliwe. Jest to pewna analogia do wyszukiwarek i porównywarek cen, które zmieniły obraz rynku pośrednictwa i prowadzą do przekształceń modeli biznesowych. Usługi oferowane przez firmy FinTech są bowiem nie tylko powieleniem dotychczasowych usług (np. bankowych, ubezpieczeniowych, inwestycyjnych czy płatniczych). Technologia ICT (z ang. Information and Communication Technologies) i zaawansowane oprogramowanie komputerowe umożliwia konstruowanie nowych usług, których nie świadczą tradycyjni, licencjonowani usługodawcy[ii].”

Udostępnienie interfejsów programowania API (ang. Application Programming Interface – Interfejs Programistyczny Aplikacji) głównych platform społecznościowych, stworzyło szerokie możliwości wykorzystania social mediów do e-commmerce i obsługi transakcji finansowych. Liczne projekty mogą polegać na „finansowaniu społecznościowym” (crowdfunding), bez konieczności korzystania z usług banków. Fintechy dowiodły, że w erze cyfrowej można współdziałać z nowymi firmami, które funkcjonują bez udziału człowieka, a w oparciu o oprogramowanie. Powstają nowe modele biznesowe dzięki rozwijającym się platformom technologicznym. Jednak pędzącemu postępowi towarzyszą również i nowe rodzaje ryzyka, które mogą mieć negatywny wpływ na stabilność systemów finansowych.

Fintechy zmieniły rynek. Okazało się, że udzielanie i zaciąganie kredytów może odbywać się bez udziału banków. Poza tym dzięki technologii nowe i stare formy pieniądza mogą osiągać taką synergię, która pozwala lepiej służyć różnym potrzebom gospodarki i społeczeństwa.

Autor: Dr Janusz Grobicki

[i] https://www.nbp.pl/systemfinansowy/Ankieta_innowacje.pdf (29.05.2020)
[ii] Włodzimierz Szpringer, Nowe technologie a sektor finansowy. FinTech jako szansa i zagrożenie, Wydawnictwo Poltext, Warszawa 2017, s. 9.

Artykuł sponsorowany