Zgodnie z uchwaloną w 2009 r. ustawą - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych - PFRON miał zostać przekształcony państwowy fundusz celowy. Oznaczało to pozbawienie go osobowości prawnej, likwidację rady i zarządu funduszu i przekształcenie PFRON w wyodrębniony rachunek bankowy zarządzany przez biuro podległe Ministerstwu Pracy i Polityki Społecznej.
Pierwotnie przekształcenie PFRON miało nastąpić z początkiem 2012 r., potem termin przesunięto na początek 2015 r.
W czwartek sejm rozpoczął prace nad dwoma projektami ustaw, które dotyczą osobowości prawnej PFRON. Pierwszy, autorstwa SLD, zmierza do przesunięcia daty wprowadzenia dotyczących PFRON przepisów ustawy z 2009 r. na początek 2020 r. Drugi, złożony przez PO, przewiduje, że PFRON stanie się państwowym funduszem celowym, ale zachowa osobowość prawną i nie zostanie przekształcony w wyodrębniony rachunek bankowy zarządzany przez ministerstwo.
Zgodnie z projektem PO dochody funduszu będą zwolnione od podatku w części przeznaczonej na cele statutowe, z wyłączeniem działalności gospodarczej.
Przedstawiciele wszystkich klubów, którzy zabrali głos w dyskusji, opowiedzieli się za dalszymi pracami na oboma projektami. Większość, włącznie z przedstawicielem SLD, wskazała, że projekt PO jest bardziej kompleksowy. Utrzymanie osobowości prawnej PFRON poparł także pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Jarosław Duda (PO).
Jak napisano w uzasadnieniu projektu Platformy, "dotychczasowa formuła funkcjonowania funduszu, sprawdziła się, a zatem celowe wydaje się jej pozostawienie, tym bardziej że rozwiązanie to nie generuje żadnych kosztów". Zwrócono też uwagę, że propozycja pozbawienia funduszu osobowości prawnej spotkała się z silnym protestem środowiska osób niepełnosprawnych. Wystąpienia w tej sprawie skierowało do MPiPS i pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych 55 organizacji pozarządowych, organizacje pracodawców, związki zawodowe oraz wiele indywidualnych osób niepełnosprawnych.
Z kolei w projekcie SLD uzasadniono, że zachowanie osobowości prawnej PFRON do 2020 r. będzie sprzyjać poczuciu bezpieczeństwa pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne i jednocześnie pozwoli na lepsze i mniej dotkliwe dla środowiska osób niepełnosprawnych przygotowanie zmian dotyczących funduszu.
Na wcześniejszej konferencji prasowej Sławomir Piechota (PO) stwierdził, że "projekt rozstrzyga trudny dylemat prawno-finansowy - taka konstrukcja, jaka dotyczy PFRON, nie dotyczy żadnego innego funduszu". - Uznaliśmy, że zamiast reorganizacji i zmian, zamiast możliwych związanych z tym perturbacji lepiej zostawić sprawdzoną, dobrze funkcjonującą strukturę, niż tworzyć coś na wzór NFZ czy FOŚ - mówił poseł Platformy.
Jak podkreślił, "trzy lata temu, kiedy przeprowadzano konsolidację finansów publicznych, wszystkie takie fundusze stały się rachunkami zarządzanymi przez ministra finansów" i wtedy "taka konstrukcja miała dotyczyć także PFRON, lecz odezwały się głosy wyrażające niepokój, że PFRON może spotkać los podobny do Funduszu Pracy - środki, które będą tam się znajdować będą zamrożone, choćby ze względu na wysokość deficytu".
W piątek w głosowaniu sejm zdecyduje, czy skierować oba projekty tylko do komisji polityki społecznej i rodziny, czy także do komisji finansów publicznych.
