Chłodna kalkulacja

Rośnie świadomość wśród konsumentów, iż mrożenie to najzdrowszy sposób konserwowania żywności, a co się z tym wiąże, wzrasta liczba producentów tego typu żywności. Wymusza to rozwój rynku usług chłodniczych.

W ciągu ostatnich lat ogromnie wzrosła liczba produktów spożywczych, których mrożenie jest głównym sposobem na przedłużenie okresu przydatności do spożycia.

Jeszcze parę lat temu w ten sposób przechowane były tylko mięso, warzywa, owoce i lody. Obecnie są to także dania gotowe, frytki, produkty typu fast food, pieczywo, pączki, produkty mleczarskie, grzyby, koncentraty do produkcji soków i napojów oraz różnego rodzaju wyroby kulinarne. Warto też wspomnieć, że jeżeli chodzi o wielkość spożycia produktów mrożonych, dopiero gonimy kraje Europy Zachodniej. Potencjał tego rynku jest zatem ogromny.

W Polsce funkcjonuje obecnie około 60 chłodni składowych. Zaledwie kilkanaście z nich zostało wybudowanych w ostatnich pięciu latach i właściwie tylko one spełniają niezbędne wymogi jakościowe i weterynaryjne.
_ Trzy czwarte z istniejących obiektów chłodniczych to budowle przestarzałe, wybudowane jeszcze w latach 60. i 70. _ - mówi Adam Gościniak, prezes zarządu spółki Pago. _ Większość z nich będzie musiała zostać zlikwidowana z uwagi na przestarzałą technologię, która jest w nich wykorzystywana, jak również bardzo zły stan techniczny i zagrożenie dla środowiska naturalnego. _

Większość producentów dysponuje zresztą własnymi mroźniami, choć ze względów ekonomicznych nie pokrywają one ich rzeczywistych potrzeb.

Zmiany na rynku żywności mrożonej oraz jej dystrybucji zauważa również Leszek Bednarz, dyrektor ds. marketingu Jago S.A. Zwraca też uwagę na jeszcze jedno zjawisko. _ Zmienia się również lokalizacja sprzedaży, ciążąc coraz bardziej w stronę supermarketów oraz rynku tradycyjnego. Wiąże się to bezpośrednio ze wzrostem liczby tego rodzaju punktów detalicznych. Wzrost powierzchni sprzedaży hipermarketów wyraźnie wyhamował _- mówi Leszek Bednarz.

Coraz więcej producentów zleca zarządzanie swoim asortymentem firmom logistycznym, w tym chłodniczym. Kompleksowe zarządzanie dostawami produktów mrożonych ma miejsce wówczas, kiedy firma chłodnicza pełni rolę logisty, czyli ogniwa, które pośredniczy pomiędzy producentem żywności mrożonej a jego klientami - zarówno hurtowymi, jak i sieciowymi.

Najlepszym przykładem jest klient sieciowy, którego obsługa jest bardziej złożona niż klienta hurtowego. Producent żywności mrożonej posiada odpowiednie umowy z odbiorcami sieciowymi, które regulują warunki handlowe. Odrębną umowę zawiera z firmą chłodniczą, która pełni rolę logisty. Rola producenta sprowadza się do wyprodukowania odpowiednich ilości i asortymentów. Od tego momentu rozpoczyna się kompleksowa obsługa dostaw, która polega na odbiorze towaru od producenta, utrzymywaniu odpowiednich stanów magazynowych, zarówno od strony ilościowej, jak i rodzajowej, co zapewnia płynną sprzedaż do danej sieci. Kolejnym etapem jest przyjmowanie zamówień oraz wykonywanie awizacji dostaw w poszczególnych punktach detalicznych sieci. Inne świadczone usługi to: kompletacja wysyłek, przeładunki, realizowanie dostaw do poszczególnych punktów oraz obsługa reklamacji w porozumieniu z producentem danego towaru.

Producenci żywności coraz bardziej interesują się tym, w jakich warunkach przechowywany jest ich towar, zanim trafi na półki sklepowe. Z tego powodu firmy chłodnicze inwestują w nowoczesne technologie.
Pago chce być największym graczem na rynku usług logistycznych produktów mrożonych.
Działają już dwie chłodnie składowe firmy - w Grodzisku Wielkopolskim i pod Warszawą. Trwa budowa trzeciej, w Lęborku, która będzie obsługiwała region pomorski. W przyszłym roku powstaną kolejne na Śląsku i na Ścianie Wschodniej. Pojemność składowa wszystkich ma wynosić około 130 tys. miejsc paletowych, czyli każda będzie mieściła ich ponad 25 tys. _ Odpowiednia liczba chłodni, ich optymalna lokalizacja i pojemność będzie miała kluczowe znaczenie dla obsługi magazynowej i dystrybucyjnej producentów produktów mrożonych oraz ogólnopolskich sieci handlowych, aż do poziomu operacyjnego stacji benzynowych _- mówi prezes Gościniak. _ Do końca 2010 roku chcemy mieć pięć takich obiektów w Polsce. _

Dziś ważnym kosztem, jaki ponoszą producenci wszelkiego rodzaju asortymentu, są koszty transportu, dlatego Pago chce rozlokować swoje obiekty w taki sposób, aby każdy z wytwórców miał do nich nie dalej niż 150 kilometrów.

Również firma Jago intensywnie się rozwija i nie chce oddać pola konkurencji. Głównym profilem działalności Jago SA jest logistyka i dystrybucja produktów mrożonych oraz handel nimi. Oferta firmy jest skierowana do odbiorców detalicznych i hurtowych. Firma posiada trzy centra dystrybucyjne: w Krzeszowicach pod Krakowem, w Bydgoszczy oraz w Bieniewie pod Warszawą. - Najnowszym obiektem jest Centrum w Bieniewie. Ta inwestycja kosztowała Jago 32 mln zł. Obiekt ten jest jednym z najnowocześniejszych tego typu w Polsce, w pełni skomputeryzowany i obsługiwany przez rzesze specjalistów - mówi Leszek Bednarz.

_ Bardzo specyficznych warunków przechowalniczych, podobnych do przechowalnictwa mięsa, wymaga też składowanie głęboko zamrożonych owoców i warzyw _ - mówi Roman Miler, wiceprezes PKM Duda.
_ Firmy zajmujące się ich produkcją także poszukują powierzchni przechowalniczych. W obszarze tym panuje dość duża konkurencja - stąd też nasza decyzja o budowie centrum logistycznego. PKM Duda planuje stworzyć największą w kraju sieć 25 centrów dystrybucyjnych. W połowie 2007 roku Polski Koncern Mięsny Duda za 7,15 mln zł kupił spółkę New Logistic. Zakup spółki wiąże się z zamiarem prowadzenia działalności w zakresie logistyki i składowania produktów mrożonych, zarówno na potrzeby spółek grupy kapitałowej, jak i świadczenia usług podmiotom zewnętrznym. _

Zapotrzebowanie na magazyny chłodnicze jest w tej chwili dość duże, z uwagi m.in. na niedostateczną liczbę chłodni mających pozwolenie na składowanie mięsa i jego przetworów.
Realizując strategię konsolidacji w sektorze żywności mrożonej, Jago SA buduje grupę kapitałową. W tym roku zostały przejęte trzy firmy: Chłodnia Łódź SA, Etka-Dystrybucja sp. z o.o. oraz Chłodnia Milagros sp. z o.o. _ Te przejęcia pozwolą umocnić naszą pozycję lidera na rynku dystrybucji produktów mrożonych. To na pewno nie koniec przejęć i akwizycji, proces konsolidacji dopiero się rozpoczął _- uważa dyrektor marketingu Jago SA.

_ Powstają coraz nowocześniejsze i większe powierzchnie magazynowe, na które jest ciągłe zapotrzebowanie. Uważam, że rynek magazynów zmierza w kierunku konsolidacji. Pozostaną na nim dość duże centra logistyczne, o mocnej pozycji, zapewniające kompleksową obsługę klientów z wielu branż _ - twierdzi Roman Miler.

Producenci będą poszukiwać kompleksowych rozwiązań logistycznych, stąd też inwestycje w dystrybucje i powiększanie powierzchni składowych. Usługa ma być kompleksowa i obejmować cały aspekt logistyki, tak aby wszystko było skupione w jednym ręku. Zmiana lokalizacji sprzedaży będzie wymagała rozwoju systemu dystrybucji detalicznej, ponieważ większość klientów nie dysponuje magazynami centralnymi oraz własnym taborem.

Roman Wieczorkiewicz
Rynek Spożywczy