Policja odwiedza rolników. Ostatnie żniwa były fatalne w skutkach
Policja odwiedza rolników na polach, aby ostrzec ich przed zagrożeniami podczas żniw. Skala tego problemu jest poważna - w 2023 r. KRUS odnotowała tysiące wypadków, z czego aż 288 z udziałem ciągnika. Oto jak ich uniknąć.
Wakacje to okres intensywnych prac na polu. Sezon na żniwa trwa w Polsce od początku czerwca do końca sierpnia. Każdego roku w tym czasie notowany jest wzrost liczby wypadków zarówno w gospodarstwach rolnych, jak i na samych polach.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Tragiczne wypadki podczas żniw. Policja odwiedza rolników
Do jednego z tragicznych zdarzeń doszło zaledwie kilka dni temu. Wojewódzka Stacja Pogotowia Ratunkowego w Przemyślu (woj. podkarpackie) informowała, że 9 sierpnia 2024 r. "27 letni mężczyzna zwożący traktorem kłody drewna, jadąc po stromej drodze, nie zachował należytej ostrożności i doprowadził do przewrócenia ciągnika". Mężczyzna zmarł przed przybyciem służb ratunkowych.
To tylko jeden wypadków z udziałem maszyn rolniczych.
W okresie żniwnym 2023 r. zdarzeniom wypadkowym podczas pracy w gospodarstwach rolnych uległo około 3 tys. rolników ubezpieczonych w KRUS - przekazuje redakcji WP Finanse Izabela Borucka z Biura Komunikacji i Współpracy Międzynarodowej w KRUS.
Jak dodaje, z uwagi na to, że tegoroczne żniwa wciąż trwają, nie posiada pełnych danych na temat wypadków obrazujących sezon żniwny 2024.
Tym zdarzeniom starają się zapobiegać służby. - Policja angażuje się w poprawę bezpieczeństwa w trakcie prac rolników na polach i w ramach prowadzonych akcji edukacyjnych przypomina, jak unikać zagrożeń - przekazała w komentarzu dla WP Finanse asp. szt. Aleksandra Laskowska z Biura Komunikacji Społecznej Komendy Głównej Policji (KGP).
Do działania przystąpili m.in. policjanci z posterunku w Rychtalu (woj. wielkopolskie). W ramach akcji "Bezpieczeństwo na Wsi" odwiedzili gospodarzy i przekazali zasady bezpieczeństwa.
Z kolei funkcjonariusze z Komendy Powiatowej Policji w Gołdapi, zwracali rolnikom uwagę m.in. na zagrożenia dla zdrowia dzieci podczas prac polowych.
Tysiące wypadków na polach. Najwięcej z udziałem ciągnika
Dane o 3 tys. wypadkach w trakcie żniw stanowiły 1/4 zgłoszonych do KRUS w całym ubiegłym roku kalendarzowym. Jak się okazuje, struktura wypadków w okresie letnim odpowiadała mniej więcej strukturze zdarzeń zgłaszanych w ciągu roku.
Przedstawicielka KRUS wylicza, że w 2023 r. najczęściej dochodziło do wypadków z grupy "upadek osób" (50 proc.). Z kolei w 11 proc. były to "uderzenia, przygniecenia, pogryzienia przez zwierzęta". 10 proc. stanowiły "pochwycenia i uderzenia przez części ruchome maszyn i urządzeń".
Łącznie w 2023 r. w okresie letnim odnotowano:
- 288 wypadków z udziałem ciągnika;
- 97 wypadków z udziałem kombajnu zbożowego,
- 50 zdarzeń wypadkowych z udziałem maszyn do zbioru siana, słomy i zielonek.
Wypadki bardzo często następują podczas wchodzenia i schodzenia z maszyn rolniczych.
- Dochodzi do nich najczęściej w wyniku potknięć o ich wystające elementy, poślizgnięcia się na śliskich podestach i schodkach maszyn, a także wskutek nieprawidłowego wchodzenia i schodzenia z maszyn (tyłem do kabiny maszyny) - podkreśla Borucka.
Poza tym zdarzenia wypadkowe odnotowywane są również podczas napraw, regulacji, agregowania maszyn rolniczych oraz transportu. Przedstawicielka KRUS wskazuje, że wynika to z "nieznajomości instrukcji i zasad bezpiecznej obsługi maszyn rolniczych lub ich nieprzestrzegania". Czasami ma to związek ze złym stanem technicznym, spowodowanym brakiem napraw i konserwacji, zdejmowaniem osłon i zabezpieczeń, przebywaniem w miejscach niedozwolonych, np. pomiędzy ciągnikiem a agregowaną maszyną czy niestosowaniem ochron pracy.
Niebezpieczne zdarzenia, do jakich dochodzi w tym okresie, to także przejechania przez ciągniki rolnicze lub maszyny samobieżne, a także stoczenie się lub przewrócenie maszyn rolniczych pozostawionych bez odpowiedniego zabezpieczenia - zwraca uwagę.
Z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy rolniczej przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 1033 zł za każdy procent tego uszczerbku. Jeśli wypadek sprawił, że orzeczono niezdolność do samodzielnej egzystencji, odszkodowanie wynosi 20 660 zł.
Taka sama kwota przysługuje z tytułu śmiertelnego wypadku, ale w sytuacji, gdy do odszkodowania równocześnie z małżonkiem lub dziećmi zmarłego uprawnieni są inni członkowie rodziny. Natomiast wyższa kwota - 51 650 zł, należy się w przypadku śmiertelnego wypadku, jeśli do odszkodowania uprawnieni są tylko inni członkowie rodziny niż małżonek i dzieci zmarłego.
Bezpieczeństwo podczas żniw
Policja podkreśla, że wielu wypadkom w rolnictwie można zapobiec poprzez właściwą organizację pracy. Nie wystarczy tylko używać maszyn zgodnie z instrukcją obsługi - należy też przestrzegać następujących zasad:
- dbać o ład i porządek w obejściu gospodarstwa,
- używać tylko sprawnych maszyn i urządzeń, wyposażonych w osłony i zabezpieczenia ruchomych części, sprawny układ hamulcowy i kierowniczy oraz sygnalizację świetlną,
- wykonywać naprawy, usuwać awarie i zanieczyszczenia po wyłączeniu silnika,
- przebywać w bezpiecznej odległości od pracujących maszyn i urządzeń,
- prawidłowo zabezpieczać maszyny i urządzenia podczas pracy i postoju,
- używać maszyn wyposażonych w mocne i dobrze zamontowane drabinki oraz schodki wejściowe do kabin, przyczep i na pomosty oraz wchodzenie i schodzenie z nich przodem do maszyny,
- unikać przewożenia ludzi na przyczepach, błotnikach ciągników, w nieprzystosowanych do tego celu kabinach ciągników, na zaczepach, pomostach i ładunkach,
- zabezpieczać przewożone ładunki objętościowe przed upadkiem i osunięciem ze środka transportu,
- stosować odzież roboczą przylegającą do ciała i obuwia przylegającego do kostki na protektorowanej podeszwie,
- stosować przerwy w pracy na odpoczynek i regenerację sił,
- ograniczać ekspozycji ciała na działanie słońca i wysokich temperatur.
Poza tym szczególną uwagę trzeba przykładać do obecności dzieci na terenie gospodarstwa lub na polu:
- nie zezwalajmy dzieciom na wykonywanie niebezpiecznych prac polowych,
- nie pozostawiajmy małych dzieci bez opieki dorosłych,
- nie pozostawiajmy niebezpiecznych narzędzi w miejscach, gdzie mogą stanowić zagrożenie dla dziecka,
- w obejściu powinno być wydzielone miejsce, w którym dzieci mogłyby bawić się - tak miejsce powinno być odgrodzone wysoką siatką od części roboczej podwórka, po którym chodzą zwierzęta i poruszają się maszyny rolnicze,
- nie prośmy dzieci o pomoc przy pracach ze szkodliwymi substancjami chemicznymi np. pestycydy, nawozy, paliwa, rozpuszczalniki, smary, smoły,
- każdorazowe uruchomienie kombajnu czy ciągnika poprzedzajmy sygnałem dźwiękowym, a wcześniej upewnijmy się, czy w sąsiedztwie pracującej maszyny nie przebywają osoby nieuprawnione, np. bawiące się dzieci,
- nie każdy, zwłaszcza osoby starsze i dzieci, powinien pracować na wysokości, np. na przyczepie przy załadunku, przy układaniu słomy na stogach i na poddaszach,
- nie przewoźmy nikogo na załadowanych wozach i przyczepach,
- w stanie nietrzeźwym nie podejmujmy żadnej pracy i nie pozwalajmy, aby inni to robili,
- nie pozwalajmy dziecku na obsługę ciągników i maszyn rolniczych.
- Lekceważenie podstawowych zasad bhp jest prostą drogą do wypadku. Zły stan techniczny maszyn i urządzeń, wykonywanie wielu różnorodnych zadań jednocześnie, pośpiech np. z uwagi na zmienność warunków pogodowych i spiętrzenie prac mogą być przyczyną wielu tragicznych w skutkach wypadków - przekonuje przedstawicielka KRUS.
Jak dodaje, w tym kontekście warto pamiętać, że nowoczesne, wysokowydajne maszyny o dużej masie i gabarytach wymagają od operatora odpowiednich kwalifikacji, sporego doświadczenia, rozwagi i ostrożności.
"Warto też wspomnieć o czynnikach psychofizycznych i ich wpływie na ryzyko wypadku, czyli o przemęczeniu, obniżonej koncentracji, stresie, które towarzyszą spiętrzeniu pracy, a także o problemach zdrowotnych, których rolnicy często są nieświadomi" - zwraca uwagę.