Płaca minimalna w Europie
Poziom płacy minimalnej kształtuje w dużej mierze ogólne koszty pracy. Zbyt wysoka zniechęca pracodawców do zatrudniania lub nawet wymusza zwolnienia. Zbyt niska sprawia, że najgorzej uposażonym nie wystarcza na życie. Zobacz, jaką płacę minimalną mają poszczególne kraje Europy.
Płaca minimalna w Europie
Poziom płacy minimalnej kształtuje w dużej mierze ogólne koszty pracy. Zbyt wysoka zniechęca pracodawców do zatrudniania lub nawet wymusza zwolnienia. Zbyt niska sprawia, że najgorzej uposażonym nie wystarcza na życie.
W starych krajach Unii Europejskiej płaca minimalna waha się od 40 do 50 proc. średnich zarobków. Także Polska mieści się w tych widełkach przy ich dolnej granicy. U nas jednak średnie zarobki są czterokrotnie niższe niż w Niemczech, Francji czy Wielkiej Brytanii.
Ponieważ dane mierzone parytetem siły nabywczej najlepiej oddają różnice ekonomiczne, zestawiamy dane o płacy minimalnej z PKB w takim właśnie ujęciu.
Bułgaria
Bułgaria jest najbiedniejszym krajem Unii Europejskiej. I mimo że w ostatniej dekadzie odnotowała najwyższy wzrost płacy minimalnej na Starym Kontynencie, to jest to tylko 35 proc. bułgarskiego średniego wynagrodzenia.
Litwa
Nasz sąsiad gwarantuje pracownikom znacznie niższą pensję minimalną niż Polska. Jednak w związku z tym, że średnie wynagrodzenie także jest sporo niższe, to minimalna pensja stanowi tu aż 42 proc. średnich zarobków.
Czechy
Czechy są przez wielu liberalnych ekonomistów stawiani nam za wzór. Mimo iż znacznie wyprzedzają nas pod względem poziomu rozwoju gospodarczego, to swoim pracownikom gwarantują jedynie 3/4 tego uposażenia co Polska. Z jednej strony zwiększa to konkurencyjność ekonomiczną, z drugiej motywuje pracowników do większego zaangażowania i podnoszenia kompetencji. Tymczasem w dobie spadku przyrostu naturalnego efektywność pracy będzie kluczowym czynnikiem determinującym wzrost gospodarczy.
Chorwacja
Chorwacja od przyszłego roku stanie się 28. członkiem Unii Europejskiej. Jednak już teraz wyprzedza kilku jej członków pod względem gwarancji płacy minimalnej. Po innych wskaźnikach widać jednak, że poziom najniższego wynagrodzenia wyprzedza wzrost średnich zarobków w tym kraju.
Polska
Musimy pamiętać, że jest to płaca minimalna zmodyfikowana o parytet siły nabywczej. W przypadku Polski uwzględnienie tego czynnika zwiększa rzeczywistą wartość naszej pensji. I choć nominalnie wynosi ona 1500 zł, to ze względu na mniejsze koszty utrzymania, w zestawieniu Eurostatu jej prawdziwy wymiar zdecydowanie rośnie.
Po styczniowej podwyżce płacy minimalnej stanowi ona nieco ponad 40 proc. naszych średnich zarobków. Dla jednych to i tak za mało w porównaniu do dochodów na Zachodzie, dla innych to na tyle dużo, że odbije się negatywnie na poziomie zatrudnienia.
Płaca minimalna wzrosła w Polsce w ciągu ostatniej dekady dokładnie o 100 proc. W tym samym czasie nasz PKB osiągnął wzrost o 80 proc.
Turcja
Turcja rozwija się niezwykle dynamicznie. Pod względem PKB na głowę mieszkańca wyprzedziła już zarówno Bułgarię, jak i Rumunię. Z kolej biorąc pod uwagę wynagrodzenie minimalne, Turcy mają zagwarantowaną płacę wyższą od nas. W tyle zostawiają niemal wszystkich nowych członków Unii Europejskiej.
Portugalia
Warto zwrócić uwagę na zamożniejsze państwa Starego Kontynentu. Tempo wzrostu ich płacy minimalnej jest już znacznie niższe. W ciągu ostatniej dekady płaca minimalna w Portugalii zwiększyła się tylko o jedną trzecią.
Wraz z dalszym wzrostem poziomu rozwoju spowolnienie czeka także nas.
Grecja
Grecja wraz z Hiszpanią zanotowały największy wzrost płacy minimalnej ze wszystkich starych członków UE. Jest to jeden z symptomów rozrostu państwa socjalnego na południu Europy. Przez wiele lat tłumiło to możliwości rozwoju tamtejszych gospodarek i napędzało poziom zadłużenia. Dziś widzimy, jak to się skończyło.
Jest to zarazem przestroga dla nas, gdyż to takie państwa jak Grecja gonimy w pierwszej kolejności.
Wielka Brytania
Wielka Brytania ma najniższy stosunek płacy minimalnej do średniego wynagrodzenia w tym kraju spośród wszystkich starych członków wspólnoty. Widać tu podobieństwo do modelu gospodarczego Stanów Zjednoczonych. Niskie zabezpieczenia socjalne mają bowiem motywować do większej aktywności ekonomicznej.
Francja
Spośród wszystkich członków Unii Europejskiej płaca minimalna we Francji stanowi największy procent średniego wynagrodzenia. Francuzi znani są bowiem z solidarności społecznej. Może dlatego obywatele tego kraju wykazują największy poziom zadowolenia z życia. Nie pozostaje to jednak bez wpływu na finanse państwa. Duże obciążenia socjalne stały się groźne dla budżetu Francji.
Luksemburg
Luksemburg ma nie tylko największy poziom PKB na głowę mieszkańca, ale też tak zasobna gospodarka może odpowiednio wynagrodzić pracowników. Wyobraźmy sobie, że praca wymagająca najniższych kompetencji, jak sprzątanie czy pomoc budowlana, nie może w tym kraju być wynagradzana na poziomie niższym niż 6174 zł. Czym ty musisz się wykazać, aby miesięcznie tyle zarobić?
Płaca minimalna zależna od branży
W części państw europejskich nie ma ogólnopaństwowej płacy minimalnej. We Włoszech, Niemczech, Austrii i Szwajcarii oraz w krajach Skandynawii minimalne wynagrodzenie wynika z ustaleń branżowych i regionalnych. Biorą w nich udział związki zawodowe i organizacje pracodawców.
Dodatkowo W Wielkiej Brytanii i Niemczech stawki określane są godzinowo. I tan np. w Niemczech w branży budowlanej wysokowykwalifikowany pracownik nie może zarabiać na godzinę mniej niż 21,90 euro, czyli prawie 100 zł. W tym kraju wprowadzono także płacę minimalną dla pracowników tymczasowych z zagranicy. Wynosi ona 7,79 euro (32,17 zł) w zachodniej części kraju oraz 6,89 (28,45) w jego wschodniej części.
Dla porównania - Stany Zjednoczone
Płaca minimalna: 4241 zł/1027 euro
Procent średnich zarobków: 32,1 proc.
I jeszcze rzut oka poza Europę. W ciągu ostatniej dekady płaca minimalna wzrosła w USA nieco ponad 25 proc. Jednak należy zwrócić uwagę, że jest to nadal jedna z najniższych płac gwarantowanych w stosunku do średnich zarobków wśród państw rozwiniętych. Pod tym względem wyższe standardy mają wszystkie państwa UE, włącznie z nowymi członkami.
