Kreml zakaże producentom ropy mniej wydobywać

Rosyjski rząd przygotowuje ustawę, która może poważnie uderzyć w interesy firm naftowych. Projekt „Prawa o wydobyciu, przerobie i transporcie rurociągowym ropy i produktów jej przerobu” przewiduje, że producenci ropy nie będą mogli zmniejszać jej wydobycia, wtedy gdy jest popyt na ten surowiec, a produkcja nie przynosi strat spółce.

– Ta ustawa oznacza, że firmy naftowe faktycznie stracą możliwość dowolnego zmniejszania produkcji i przerobu ropy. Przecież popyt na paliwo jest zawsze. Nowe prawo będzie bolesne dla spółek. Pozbawi ich manewru, gdy wzrosną podatki nałożone na wydobycie ropy – twierdzi Denis Borisow, analityk z Banku Moskwy.

Jego zdaniem kontrowersyjne prawo jest efektem działań służb podatkowych oraz Federalnej Służby Antymonopolowej (FAS), w ostatnich miesiącach skonfliktowanej z dużymi koncernami naftowymi. W lutym FAS rozpoczęła dochodzenie przeciwko Rosnieftowi, Łukoilowi oraz Gazprom Nieftowi, największym rosyjskim producentom ropy. Rządowa agencja podejrzewa ich o to, że w końcówce 2010 r. celowo doprowadzili do niedoborów na rynku paliw, by sztucznie zawyżyć ich ceny. Może ich ona ukarać grzywnami wynoszącymi łącznie 1 mld USD.

Firmy będące obiektami dochodzenia bronią się jednak, że zwyżka cen paliw na rynku w ostatnich tygodniach 2010 r. była związana z nagłym wzrostem popytu na benzynę, wykupywaną w zwiększonych ilościach w związku z podwyżką akcyzy wraz z początkiem nowego roku.

Ustawa, która wkrótce może być przyjęta przez rząd Władimira Putina, zawiera również inne zapisy wymierzone w „spekulantów”. Mówi ona m.in., że władze będą mogły wprowadzić ceny maksymalne na paliwo i inne produkty naftowe, jeśli ich cena wzrośnie w jednej obłasti (rosyjskim odpowiedniku województwa) o 30 proc. Projekt ustawy nie mówi jednak, kto miałby owe ceny maksymalne ustalać.

Rosyjska gospodarka jest mocno uzależniona od rynku naftowego. Dochody z podatków i ceł nałożonych na eksport i produkcję tego surowca stanowią główne źródło przychodów budżetu. Nic więc dziwnego, że Kremlowi bardzo zależy na tym, by Rosja utrzymała przez wiele lat swoją pozycję największego producenta ropy na świecie.

O ile w 1999 r. wydobycie surowca w Rosji wynosiło średnio 6,2 mln baryłek dziennie, to w lutym 2011 r. sięgnęło 10,23 mln baryłek dziennie. Było bliskie postsowieckiego rekordu osiągniętego kilka miesięcy wcześniej. Premier Putin obiecuje, że dzienne wydobycie przez najbliższe dziesięć lat utrzyma się powyżej 10 mln baryłek. Będzie to trudne, gdyż wiele rosyjskich złóż jest już mocno wyeksploatowanych.

Dotychczas zapowiadał, że rząd pomoże firmom naftowym osiągnąć ten wynik za pomocą wsparcia fiskalnego dla projektów przewidujących uruchomienie produkcji z nowych złóż. Projekt nowego prawa naftowego wskazuje jednak, że rząd Putina chce skłonić spółki do utrzymania dotychczasowego wydobycia również za pomocą ograniczeń administracyjnych. „Wiedomosti”.

Hubert Kozieł