Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA) oraz Norweski Mechanizm Finansowy na lata 2004-2009 to granty ufundowane głównie przez Norwegię na rozwój społeczno-gospodarczy, głównie nowych państw członkowskich UE. Polsce została przyznana połowa środków, czyli 533 mln euro.
Choć zdaniem Rysst-Jensen, Polska jest na dobrej drodze do wykorzystania wszystkich funduszy, to proces ten znacznie spowalniają skomplikowane procedury przetargowe w naszym kraju.
_ Z tego względu niektóre programy jeszcze nie ruszyły, chociaż zostało już przyznane dofinansowanie _ - powiedziała.
Jak wyjaśniła, realizacja większości projektów musi być zamknięta do kwietnia 2011 roku. _ Potem projektodawcy będą mieli jeszcze 6 miesięcy na ostateczne rozliczenie _ - dodała Rysst-Jensen.
_ Najwięcej środków (87,8 mln euro-PAP) przyznano do tej pory 18 polskim projektom wzmacniającym granice UE w ramach strefy Schengen. To były w większości duże projekty infrastrukturalne _ - zaznaczyła Rysst-Jensen.
_ Z kolei największa liczba projektów z Polski dotyczyła renowacji zabytków, m.in. zamku w Malborku, pałacu w Wilanowie, piwnic warszawskiej Starówki, a także Muzeum Morskiego w Gdańsku _ - wymieniła. Na realizację 31 tego rodzaju projektów zostało przyznane do końca października blisko 84 mln euro.
_ Popularnością cieszyły się też projekty termoizolacji budynków publicznych, m.in szkół i szpitali. Napłynęło blisko 100 takich wniosków _ - dodała.
Jej zdaniem znaczącym projektem w obszarze środowiska jest też pomiar i poprawa jakości wód Zatoki Wiślanej. Jest on realizowany m.in. przez Norweski Instytut Wodny (NIVA) i Uniwersytet Warmińsko-Mazurski.
_ Duże zainteresowanie programem wykazały też polskie organizacje pozarządowe _ - poinformowała. Realizowały one m.in. programy stypendialne, kulturalne i ochrony środowiska.
W Norwegii został zwłaszcza doceniony program Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Fundacja zachęca do powrotu młodych polskich naukowców, którzy wyemigrowali z Polski, tworząc im warunki rozwoju w kraju.
Na koniec października polskim projektom przyznano w sumie ponad 400 mln euro z funduszy: EEA Financial Mechanism i Norwegian Financial Mechanism. Stanowi to ponad 60 proc. dostępnej nam puli, przy czym wypłacono do tej pory ok. 96 mln euro, czyli 18 proc. środków.
Z norweskim MSZ we wdrażaniu funduszy współpracuje polskie Ministerstwo Rozwoju Regionalnego.
