Dlaczego nie warto być perfekcjonistą w pracy? Oto 7 powodów

Pół biedy, gdyby tylko wobec siebie mieli zawyżone wymagania. Ale perfekcjoniści idealnego działania oczekują także od innych, na przykład kolegów i koleżanek z biura. Oczywiście nie cieszą się popularnością i sympatią. Bo jak można lubić kogoś, kto zmierzy nas złym wzrokiem, gdy w godzinach pracy załatwiamy prywatne sprawy lub spławiamy klientów? Wielu szefem podoba się to, że mają takich stróżów moralności w swych zespołach. Ale faktycznie perfekcjoniści więcej przynoszą szkód niż korzyści. Bo ich chorobliwy nacisk na doskonałość niszczy dobrą atmosferę w przedsiębiorstwem, co niekorzystnie wpływa na wydajność.

Według badań, nawet jeśli perfekcjoniści jakimś cudem osiągają obiektywnie lepsze rezultaty niż wyluzowani, to jednak subiektywnie odbierają je znacznie gorzej. Wiecznie są z siebie niezadowoleni, bo przecież zawsze mogli zrobić coś lepiej. Uważają też, że ich decyzje dotyczące np. kierunku studiów, zawodu czy miejsca pracy nie były najtrafniejsze. W efekcie często pojawia się u nich poczucie niewykorzystanych szans i okazji. Zadręczają się myślą, że ich życie czy kariera jest tylko namiastką tego, co byli w stanie osiągnąć, gdyby dali z siebie więcej i umieli dokonywać doskonalszych wyborów.

Przymus doskonałości bardzo często łączy się ze zwiększonym poziomem depresyjności, skłonnością do zawałów i z zaburzeniami jedzenia – wskazuje doktor Paul Hewitt z British Columbia University. W rezultacie ryzyko przedwczesnej śmierci u perfekcjonistów jest większe. Aż o 51 procent, jak szacuje Prem Fry, profesor psychologii z Trinity Western University w Kanadzie. Uczona tłumaczy to wysokim poziomem stresu i lęku, jakie z reguły odczuwają osoby stawiające sobie wygórowane wymagania.

Efektywny pracownik i skuteczny menedżer wie, że do jednych rzeczy trzeba się bardzo przyłożyć, inne wystarczy zrobić dobrze, a jeszcze inne jako tako. Natomiast perfekcjoniści, czy zajmują się bzdetami, czy kluczowym dla firmy projektem, dają z siebie wszystko. Nigdy nie są zadowoleni z wyniku swej pracy, we wszystkim znajdują jakieś wady i usterki. Więc bez końca coś poprawiają, usprawniają, ulepszają. Tracą czas, pieniądze, energię, a końca roboty nie widać. Ich szczęście polega na tym, że wielu szefów myli zaangażowanie, solidność i skrupulatność z efektywnością. Tylko to chroni perfekcjonistów przed zwolnieniem.

Perfekcjoniści są niby tacy sumienni, solidni i punktualni, ale to właśnie oni mają tendencję do odkładania zadań na później. Wbrew pozorom, zwlekanie z realizacją zaplanowanych działań nie ma źródła w lenistwie, ale w obawie przed porażką i niepowodzeniem. Ów lęk to kolejna cecha rozpoznawcza wszelkiej maści skrupulantów i maksymalistów. Chcieliby innego, lepszego, bardziej satysfakcjonującego życia, na przykład wybierając nowy zawód lub wysyłając CV do dobrego pracodawcy. Czują jednak, że nie są jeszcze gotowi na zmianę. W efekcie ich kariera stoi w martwym miejscu.

Nazbyt doskonali przestają tworzyć – pisał rosyjski filozof Mikołaj Bierdiajew. Nawet jeśli perfekcjoniści mają świetne pomysły, to nie wprowadzają ich w życie, bo uważają je za kiepskie. Realizacją mogliby zająć się inni. Sęk w tym, że amatorzy doskonałości nie dzielą się swymi konceptami, ideami czy wizjami z innymi. Z obawy, że mogłoby to wystawić ich na śmiech otoczenia. Tak oto ludzie ci niszczą swoją pomysłowość, innowacyjność, kreatywność – czyli to wszystko, co daje dziś przewagę konkurencyjną w biznesie i na rynku pracy.

Osoby skoncentrowane na detalach zwykle angażują się tak mocno w postawione przed nimi zadanie, że zużywają na nie wszystkie swoje siły i środki. Z tego powodu trudno im sprostać niespodziewanym problemom, co może sprzyjać wypaleniu zawodowemu – twierdzą uczeni z Uniwersytetu w Tel-Awiwie. I dodają, że ludzie zdystansowani, a nawet roztargnieni mają zawsze pewną rezerwę energii, która pomoże im w razie pojawienia się dodatkowych, nieoczekiwanych wyzwań. Wypalenie perfekcjonistów wynika też z tego, że nie potrafią oni odpoczywać. Gdy jadą na urlop, zabierają z sobą laptopa, bo jakże nie zerknąć raz jeszcze na raport kwartalny? A nuż uda się w nim znaleźć jakiś błąd czy niedoróbkę.

Mirosław Sikorski